Bugün, ömrünün sırrını öğrenmek için bilim insanlarının incelediği bir kadının hikayesini yazacağım. Hatice Yılmaz, geçen yıl 117 yaşında vefat ettiğinde dünyanın en yaşlı insanıydı. Türkiyede yaşayan bu kadının genleri incelendiğinde, biyolojik yaşının çok daha genç göründüğü ortaya çıktı.
110 yaşını aşan insanlar her zaman merak konusu olmuştur. Bilim insanları, Hatice Hanımın uzun ömrünün ardındaki sırları çözmek için onunla çalışma fırsatı buldu. 116 yaşındayken kan, tükürük, idrar ve dışkı örnekleri alındı. Bu örnekler, genetik yapısını ve bağırsak sağlığını anlamak için analiz edildi.
İlginç olan, Hatice Hanımın vücudunda yaşına rağmen düşük inflamasyon seviyeleri olmasıydı. Bağırsak florası genç bir insanınkine benziyordu ve epigenomu da yaşlanma belirtileri göstermiyordu. Araştırmacılar, onun genlerinde kalp hastalığı, diyabet ve Alzheimer gibi rahatsızlıklara karşı koruyucu özel varyasyonlar keşfetti.
Bu bulgular, *Cell Reports Medicine* dergisinde yayınlandı. Çalışma, sağlıklı yaşlanmanın sırlarını anlamak için yeni bir bakış açısı sundu.
Hatice Hanımın genetiği elbette önemliydi, ama yaşam tarzı da büyük bir rol oynuyordu. Günde üç kase yoğurt yerdi, bu da bağırsak sağlığına katkı sağlıyordu. Akdeniz mutfağına bağlı kalmış, düzenli uyku alışkanlığı edinmiş ve hayatı boyunca aktif kalmıştı. Kitap okumayı, bahçesiyle uğraşmayı ve müzik dinlemeyi severdi. Sosyal çevresi genişti ve zihni her daim dinçti.
Araştırmacılar, onun hikayesinin “yaşlanma ile hastalığın her zaman birbirine bağlı olmadığını” gösterdiğini söyledi. Belki de uzun ve sağlıklı bir ömür, genlerle birlikte doğru bir hayat tarzıyla mümkün.
Bugün bu hikayeyi yazarken şunu düşündüm: Belki ömrümüzü uzatamayız, ama onu nasıl yaşadığımız bizim elimizde.
