Babam 60 yaşında aileyi terk etti, ama annem ona altı ay özgürlük verdi ve o, bambaşka bir insan olarak geri döndü.
Otuz yaşındayım, Ankara’da yaşıyorum, evliyim ve bir oğlumuz var. Artık kendi yetişkin hayatımı kurmuş gibi görünsem de, ailemizde yakın zamanda yaşananlar aşk, olgunluk ve evlilik hakkındaki düşüncelerimi altüst etti. Bu hikaye bir kavga ya da ihanet değil, onlarca yıl birlikte olduktan sonra bile insanın kendini nasıl kaybedip yeniden bulabileceğiyle ilgili.
Babamın altmışıncı yaşıydı. Her zaman ailemizin dayanağı olmuştu: ağırbaşlı, özgüvenli, pratik. Annem ondan iki yaş küçük ve neredeyse kırk yıl birlikte yaşamışlardı. Bir gün ansızın babam boşanmak istediğini söyledi. Ne histeri ne de açıklama vardı. Sadece – yorulduğunu, başka bir hayat, daha fazla özgürlük, sessizlik ve yeni duygular istediğini dile getirdi. “Aile bir kafes oldu” dedi. Bunu hemen öğrenemedim – en başta beni üzmemek için söylememişlerdi. Öğrendiğimde ise şaşkına döndüm. Babam, bana evliliğe saygı duymayı, sözünü tutmayı, sadık olmayı öğreten adamdı. Ne oldu?
— Başka bir kadın meselesi değil, — dedi annem. — Sadece gitmek istedi. Nefes alamadığını söyledi.
Annemin nasıl davrandığını ömrüm boyunca unutmayacağım. Gözyaşı yoktu, skandallar yoktu, histeri yoktu. Ona kalması için yalvarmadı. Onu konuşmaya davet etti ve sakin bir şekilde şöyle dedi:
— Gitmek istiyorsan — git. Ama tam altı ayın olacak. Mülk paylaşımı olmadan, skandallar olmadan, avukatsız. Nasıl istiyorsan öyle yaşa. Deneyimle. Ama bil: ne araba ne mobilya ne de elektronik götürmeyeceksin. Hiçbir şey. Sadece kıyafetlerin. Ve eğer altı ay sonra dönüp hala boşanmak istersen – her şeyi imzalarım, seni tutmayacağım.
Babam sessizce gitti. Ankara’nın kenarında tek odalı bir daire tuttu. Kendi kendine yaşamaya başladı. İlk haftalar – coşku. Özgürlük! Kimse çöpü dışarıya çıkarmayı, çamaşır yıkamayı zorlamıyor, hiçbir şeyi açıklamak gerekmiyor. Tanışma sitelerine kaydoldu, “oyuna geri dönmeye” çalıştı. Sonra bizzat gördüm — kadınlar ya hemen ne kadar kazandığını soruyor ya da çocuklarıyla geliyor, onları bırakıp işlerini halletmeye gidiyorlardı.
Bir keresinde bana anlattı – “randevusunu” parkta geçirmiş, başka birinin ikizlerini salıncakta sallamış ve onlara dondurma almıştı. Ya da bir hanımın onu evden kovduğunu, adında kayıtlı bir araba ve ev olmadığını öğrendiğinde. Arkasından söylenen bir söz, en çok aklında kalan olmuş:
— Altmış yaşında kim yalnızca iyi bir adam ister ki?
Dört ay geçti. Babam zayıflamaya, yorulmaya ve uykusuzluktan yakınmaya başladı. Kendi yemeğini yapıyor, çamaşırlarını yıkıyor, ağır torbalar taşıyordu. Bir kadının ne kadar çok iş yaptığını — sadece ev işlerinden değil, evin ruhu olarak da — anlamaya başladı. Bir gün yanlışlıkla bulaşık deterjanını beyazlatıcı ile karıştırmış ve bütün çarşaflarını mahvetmiş.
Beşinci ayın başında, annem ondan bir buket ve bir not aldı:
“Özür dilerim. Aptaldım. Eve dönmek istiyorum — bir ev sahibi olarak değil, sensiz her şeyin boş olduğunu anlayan bir insan olarak.”
Geldi. Diz çökmüş, hediye ve gözyaşları içinde. Daima kaya gibi gördüğüm babam, bir çocuk gibi ağlıyordu. Annem onu içeri aldı. Hemen sarılmadı, yumuşamadı. Söylediği şu oldu:
— Misafir odasında kal. Kendinle başa çıkabilecek misin, görelim.
İlk haftalar komşu gibi yaşadılar. Babam bulaşıkları yıkadı, temizlik yaptı, çorba pişirdi. Hiçbir şey talep etmedi. Sadece yanında oldu. Annem yavaş yavaş yumuşadı. Birlikte gezmeye, mutfakta akşam çayını içmeye başladılar. O, daha çok dinlemeye, daha az tartışmaya başladı. Onun dönüşünü kutlamak için organize ettiği aile toplantısında şöyle dedi:
— Ona teşekkür ederim. Beni kovmak yerine serbest bıraktığı, ve geri dönme şansı verdiği için. Anladım ki: özgürlük yalnız olmamak. Özgürlük, seni gerçek halinle kabul eden birinin yanında olmaktır.
Şimdi birlikteyiz. Ona hiç olmadığı kadar saygı duyuyor. Yardım ediyor, teşekkür ediyor, hatta torunu için börek yapmayı bile öğrendi. Onlara baktığımda anlıyorum: Hayatta, fırtınalar kadar korkutucu krizler olabilir. Ama dümende bilge bir kadın olduğunda, gemi batmaz. Annem böyle biri. Sakin, güçlü, sevgi dolu. Eğer onun asaleti ve sabrı olmasaydı, ailemiz belki de artık var olmazdı.
