Saklı bir köyün kenarında, küçük bir evde İkbal Hanım yaşıyordu. Köylüler ona sadece “İkbal Teyze” diye hitap ederdi. Adı yavaş yavaş hafızalardan silinmişti ama herkesin gözünde saygıyla anılırdı.
Doksan dört yaşına rağmen dimdik ayaktaydı: hem tarlasını işler, hem bahçesini düzenler, hem de evini öyle temiz tutardı ki sanki içinde bir ordu hizmetçi çalışıyordu. Beyaz yemenisi, temiz önlüğü, tertemiz pencereleri ve çiçeklerle dolu pervazlarıyla İkbal Teyze, hayatı güzelleştirmeyi bilenlerdendi.
Kocası vefat edeli on yıl olmuştu. Üç çocuğu vardı: oğlu Murat, kızları Sevim ve Gül. Onlar da çoktan şehirlere dağılmışlardı, sonbahar yaprakları gibi her biri farklı bir rüzgârın peşine takılmıştı. Torunlar büyümüş, kendi hayatlarına dalmışlardı ve köydeki ninelerini nadiren hatırlıyorlardı. Belki bayramlarda bir telefon açarlardı.
Ama İkbal Teyze gücenmezdi. Anlıyordu: herkesin bir dünyası vardı. O ise… O sadece yaşamaya devam ediyordu, çalışıyordu, keçilerini seviyordu, börekler pişiriyor ve her şeyin boşuna olmadığına inanıyordu.
**İade Edilen Hediyeler**
“Merhaba İkbal Teyze!” diye bir gün komşusu Ayşe, kızıyla birlikte kapıya gelmişti. “Peynir almaya geldik. Esra sadece senin peynirini yiyor, markettekini beğenmiyor!”
“Ah, benim kuzularım, ne kadar sevindim! Alın size vişneli börek… Esra’nın en sevdiği.”
“Teşekkürler, nine!” dedi Esra sevinçle.
“Şımartıyorum sizi, biliyorum,” diye güldü İkbal. “Ama kimi şımartayım? Kendi çocuklarım yemiyor ki, hepsi meşgul… Geçenlerde komşumuz Mehmet yine paketlerimi geri getirdi. Ne böreklerimi aldılar, ne peyniri, ne sütü, ne de reçeli… ‘Yemiyoruz’ dediler. Ben de aptal gibi uğraşıyordum.”
Komşuları üzgün üzgün bakıştı. Biliyorlardı: oğlu yılda bir gelirdi, o da patronunu balığa getirmek için. Torunu ise arkadaşlarıyla bayramda gelmiş, bütün gece içip bağırmışlardı. Sabahına ortadan kaybolmuşlardı. Kızları ise neredeyse beş yıldır görünmemişti. Torunları küçükken her yaz buradaydı, şimdiyse unutmuşlardı yolu, tatil beldelerinde geziyorlardı.
“Peki keçilerin nasıl? Zorlanıyor musun artık?” diye sordu Ayşe.
“Onlarsız ne yaparım? Onlar benim hayatım. İş olmazsa insan toprağa karışır. Ama onlarla kalkacaksın, besleyeceksin, sağacaksın… Hareket hayattır, Ayşecim.”
**Artık Gereksiz Olan Bahçe**
Yaz geldiğinde İkbal Teyze, her zamanki gibi bahçeyle uğraştı. Domates, lahana, patates, salatalık… Her şey yerli yerinde, tek bir yabani ot yoktu. Ama komşular fark etmişti: artık daha sık duruyor, nefesi kesiliyordu.
Bir gün düştü, fenalaştı. Ayşe’ye, “Çocuklarıma haber ver, anneleri kötü, desene” diye yalvardı. Ayşe aradı. Ama kimse gelmedi. Ne Murat, ne Sevim, ne de Gül. Telefonun ucunda sadece sessizlik vardı.
Komşular el birliğiyle bakmaya çalıştı. Mehmet ilaç getirdi, Ayşe keçileri sağdı, tavukları besledi, öbür komşusu çorba, börek getirdi. İkbal Teyze mahcup oluyordu—yüke dönmeye alışık değildi.
Günden güne zayıfladı. Sonunda bir mektup yazdı:
“Beni alın yanınıza. Artık tek başıma kalamıyorum…”
Cevap gelmedi. Sanki havaya yazmıştı.
**Veda**
O yaz, “Yetti” dedi. Keçilerini Ayşe’ye verdi. Bahçeyi ekmeyi bıraktı—elli yıldır ilk kez. Pencerenin önüne oturdu, sevdiği toprağa bakakaldı—artık kaldıramadığı toprağa…
Bir gün eskimiş okul defterlerini buldu. İçinden bir sayfa koparıp uzun uzun yazdı. Her harfi acıyla, her kelime gözyaşıyla… Sonra notu masaya bıraktı, yanına da bir kese para koydu.
…Yağmur başladı. Günlerce bacadan duman çıkmadı. Komşular telaşlandı.
İçeri girdiklerinde İkbal Teyze’yi sakin yatıyor buldular, üstü örtülüydü, sanki uyuyordu. Ama bir daha uyanmayacaktı.
Çocuklarını aradılar. Kimse cevap vermedi. Mesaj attılar. Sessizlik.
Cenazeyi komşular düzenledi. Ayşe, Mehmet ve birkaç kişi daha. Kadınlar helva pişirdi, erkekler tabutla ilgilendi. Her şey bir aile gibiydi.
Çocuklar ertesi akşam geldi. Her şey çoktan bitmişti. Komşulardan anahtarı aldılar, sessizce eve girdiler.
Yuvarlak masanın üzerinde beyaz bir örtü, üstünde bir kese para ve bir mektup duruyordu.
“Sevgili çocuklarım—Murat, Sevim ve Gül.
İşte nihayet toplandınız. Rica ediyorum: kavga etmeyin, birbirinize destek olun. Mallarımı dağıttım. İkonları almayacaksanız camiye verin. Köpeğimi Mehmet alsın, o iyidir. Evi satın, parayı eşit paylaşın. Affedin ve elveda deyin.
Anneniz.”
**Unutulan Mezar**
Evin kapıları kapandı. Pencereler tahtayla çakıldı. Köpeği sokağa saldılar.
Gittiler. Bir daha da köye dönmediler.
Ev, otlara ve dikenlere teslim oldu. Kimse bu ıssız köydeki eski evi almak istemiyordu.
İkbal Teyze’nin mezarı da aynı sessizlikle büyüdü. Ama Ayşe, mezarlığın yanından her geçişinde uğrardı. Temizler, çiçek dikerdi.
“Bana ç”Ah İkbal Teyze, sen bize hep güzellik verdin, ben de bu son çiçeklerle sana teşekkür edeyim.”
