Biz bunu nereye koyalım, Burak? Daha yeni tadilat bitti, her yer ferah, açık renkler, genişlik, şu sizin İskandinav sadeliği. Şimdi bu ise capcanlı bir parça. Resmen göz yoruyor!
Gelinim Elifin sesi antreden geliyordu; fısıldamaya çalışsa da apartman dairesinin duvarları sesi olduğu gibi yankılamıştı. Ayşe Hanım mutfakta donup kaldı, elinde havlu. Sözde yeni çay demlemek bahanesiyle kalkmış gençlerin hediyesini değerlendirmesine karışmamak istemişti, ama duydukları yüreğini burktu.
Elif, biraz sessiz ol, annem duyar, diye fısıldadı Burak, oğlu. Hadi şu hediyeyi al, gülümse, teşekkür et. Sonra kaldırırız üst rafa ya da yazlığa götürürüz. Annem uğraşmış, gözü yorulmuş onca zaman.
Yazlığa mı? Orada fareler yer! Burak, bu tam bir toz yumağı. Alerji kaynağı. Evimizde eski kumaşlardan dikilmiş bir şey istemiyorum. Belki eskiden modaydı ama şimdi Neyse, hadi salona geçelim, annen yalnız kalmasın.
Ayşe Hanım musluğu açıp suyun sesini duyurarak orada bir iş yaptığı izlenimi verdi, derin bir iç çekip boğazındaki düğümü bastırmaya çalıştı. Mesele eski bir kazakta ya da ucuz bir bibloda değildi. Altı ay uğraşarak diktiği patchwork battaniyeydi söz konusu olan. Sadece el emeği değil; bir aile hatırası, her bir kumaş parçasında geçmişten bir iz: diplomayı aldığı elbisesinden bir kadife, Burakın babasıyla tanıştığında giydiği ipeksi bluzdan bir parça, Burakın ilk bebek zıbınından pamuklu bez Amerikadan özel kumaş sipariş etmiş, altını en iyisinden doldurmuş, geceleri gözleri kan çanağı olana kadar elde dikmişti. Bu battaniye yeni evleri için bir bereket ve sıcaklık simgesi olacaktı.
Suyu kapadı, yüzüne nazik bir tebessüm takınarak çaydanlığı aldı ve salonun yeni, bembeyaz, pırıl pırıl masasına koydu.
Çayınız hazır, bergamotlu, sen seversin Elifciğim, dedi Ayşe Hanım, tepsiyi masaya bırakarak.
Elif koltukta oturuyor, yanı başında battaniyenin olduğu paket duruyordu. Dudaklarını iki yana yayıp genişçe gülümsedi ama gözleri soğuk ve mesafeliydi.
Sağ olun Ayşe Hanım, siz de her zaman düşünürsünüz. Bize de böyle şahane bir hediye Çok şaşırttınız.
Bu patchwork tekniğiyle yapıldı, Ayşe Hanım usulca açıklamaya çalıştı, sandalyenin ucuna ilişerek. Her parça anlamlıdır, düşündüm ki kış geceleri üşürsünüz diye, malum alt kat, yerler serin diye
Yok canım, bizde her yerde yerden ısıtma var, hatta banyoda bile! diye kestirip attı Elif, manikürlü ellerini sallayarak. Teknolojiden yanayız, sağ olun, o kadar zahmeti kim çektiyse
Zahmet kelimesi Ayşe Hanımın kulağını adeta bıçak gibi kesti. Oysa o emek onun için zahmet değil, sevgiyle yaşanmış bir zamandı. Susmayı tercih etti. Burak ise eşinin yanında sessizce çayını karıştırıyor, gözlerini tabağından kaldırmıyordu. Önemli olan eşinin huzuru, annesinin ise kırılmamasıydı. Tıpkı çocukluğunda öğrendiği devekuşu taktiği
Akşam tatsız geçti. Konuşma sarktı, Elif ara sıra akıllı saatine bakıyor, Burak ise dairenin otopark sorununu anlatmayı tercih ediyordu. Bir saat sonra Ayşe Hanım kalkmaya yeltendi.
Oğlum, ben kendim otobüse yürürüm, hava güzel, iki adım yer, gerek yok, dedi, yalnız kalmaya, nefes alıp toparlanmaya ihtiyacı vardı.
Çıkarken son bir defa dönüp salona baktı. Paketin olduğu gibi koltukta, steril-bej dekor arasında bir renk lekesi olarak kaldığını gördü.
Üç gün geçti. Ayşe Hanım kendi kendine Gençler onlar, zevkler değişik diye telkin etmeye çalıştı, eski ama sıcak yuvasında toz alırken. Mühim olan iyi geçinmeleri Battaniye lazım olunca çıkarırlar, ya da torunlar doğarsa kullanırlar diye avundu.
Çarşamba günü, yazlıktaki komşusu arayıp söz verdikleri domates tohumlarından istedi. Komşusu Burak ve Elifin yaşadığı lüks siteyle aynı komplekste oturuyordu.
Ayşecim, ben evdeyim, uğrarsan çok sevinirim dedi.
Ayşe Hanım tohumları hazırlayıp gitti. Kahve içip vedalaşınca, aklı evladına kaydı, ayakları farkında olmadan o binaların girişine doğru yöneldi. Aramadan yukarı çıkmak istemedi tabii; Elifin sık sık sözünü ettiği ayrım gözetmeyen davetsizlik modasına uymadı. Sadece uzaktan pencerelere bakıp iyi olduklarına emin olmak istedi.
Yolu sitenin çöp konteynerlerinin yanından geçiyordu. O kadar lüks bir sitede bile çöp alanı modern ve tertemizdi. Ayşe Hanım tam uzaklaşacakken gözleri alışkın bir desene ilişti: konteynerin üstünde, mavi kadife, altın yaldızlı dikişler kendi elleriyle diktiği battaniyesinin bir köşesi dışarı sarkmıştı.
Ayakları geri geri gitti, kalbi boğazında atıyordu. Yaklaşıp elini uzattı, dokundu: kumaş soğumuş, sabah çiğinden nemlenmişti. Elifin Göz kirliliği, dediği satır aklında tekrarlandı.
Demek ki böyleymiş Çöp, diye fısıldadı Ayşe Hanım.
Battaniyeyi alıp yıkamak, kurtarmak istedi ama sonra başka bir soğukluk sardı benliğini. Hayır. Onu şimdi alırsa, sevgisinin böyle çöpe atılmasını kabul etmiş olurdu. Fotoğrafını çekti, elleri titreyerek.
Bu olay, onun için bir zevk farkı değil, düpedüz bir vefasızlıktı.
Eve başka bir insan olarak döndü. Duvardaki fotoğraflar gözüne çarptı: Burakın ilk okula başladığı gün, mezuniyet töreni, düğün Her şeyi oğluna adamıştı; boşandıktan sonra yeni bir yuva kurmayı hiç denememiş, imkânlarını Burakın eğitimine harcamış, güzel semtteki geniş evini hep Oğlumun geleceği diye korumuştu. O ev şimdi servet değerindeydi. Ben gidince hepsi senin, Burak, derdi hep.
Masaya oturup evraklarını çıkardı. Beş yıl önce yazdığı vasiyet oradaydı. Tüm varlığı Burak Yavuz adına bırakılıyordu.
Şimdi o satırlarda, eşyalarının da, hatıralarının da bir gün Elifin burun kıvırıp çöpe atmasını gördü. Tıpkı battaniyeyi attıkları gibi
Hayır, dedi sessizce. Ben hayattayken kendimi sildirtmem.
Ertesi gün oğluyla yüzleşmeye gitmedi. Notere gitti.
Yıllardır işlerini halleden Avukat Hakan Bey yakın dostlarıydı.
Ayşe Hanımcığım, sizi gördüğüme sevindim! Hayırdır, bir satış işlemi mi? dedi.
Hayır, Hakan Bey. Vasiyetimi tamamen değiştirmek istiyorum.
Ciddileşti adam.
Elbette, sizin hakkınız. Kime yazdıracağız?
Ayşe Hanımın ablasından kalma bir yeğeni vardı, adını sadece Türklerde bulunan Derya. Sessiz, sakin bir kızdı. Bir hastanede hemşirelik yapıyor, yurtta kalıyor, imkânları kısıtlıydı. Ama her bayram teyzesiyle ilgilenir, evi temizler, ihtiyaçlarını sorardı. Burak ise Derya ile konuşurken aşağılar tavırlıydı.
Tüm mal varlığımı Derya Korkmaza bırakacağım.
Hakan Bey bir an durakladı, sonra ciddiyetle notlarını aldı. Deryaya yazılan yeni vasiyet imzalandıktan sonra Ayşe Hanım sanki omzundan yılların yükünü atmış gibi hafifledi. Yine de bir şans daha vermek istedi oğluna; belki hiç ummadığı bir mucize olurdu.
Bir ay geçti. Burakın otuzuncu yaşını kutlamak için Elif bir restoranda şık bir davet organize etti. Arkadaşlar, işten tanıdıklar davetliydi, haliyle annesi de.
Ayşe Hanım gidip sade bir elbise ve inci kolye taktı. Hediye olarak da kişisel hiçbir iz taşımayan kaliteli bir deri evrak çantası aldı. El yapımı, duygu yüklü hiçbir şey yoktu armağanında.
Restoranda hayat hareketliydi; Elif konuklara artistik emirler verirken, Burak tebessümle hediyeleri alıyordu.
Sıra annesinin konuşmasına gelince, ortam bir anda sessizleşti.
Oğlum, dedi Ayşe Hanım, gözlerinin içine bakarak. Otuz yaşında bir erkek başkalarının yaptığı seçimlerle değil kendi iradesiyle yaşar. Ben sana her zaman kalpten verilenin değerli olduğunu hatırlatmak isterim.
Burak başını salladı, gülümsedi:
Sağ ol anneciğim, sen harikasın!
Fasıla uğrayan sohbet sırasında Elif kadehini yudumlarken birden yaklaştı:
Bu arada Ayşe Hanım, siz üç odalı evde yalnız yaşıyorsunuz. O kadar büyük ev, zahmetli fatura, temizlik güç… Bizde genişleme planı da var, çocuk da düşünmeye başladık
Ayşe Hanım etini bıçağıyla kesti.
Ne demek istiyorsun?
Yani şöyle, biz sizin evinizi satsak, size bizim oradan güzel bir bir artı bir alsak? Aradaki fark da yeni ev hayaline katkı. Siz de yakın olursunuz, yardımcı da oluruz Yani o yüksek tavanları, eski tesisatı ne yapacaksınız ki?
Burak da araya girdi:
Anne, hakikaten orası sana çok geliyor. Burada yeni bina, asansör, güvenlik Elif haklı, mantıklı yani.
Ayşe Hanım çatalı bıraktı. İşte buydu, tamamen mantık.
Mantık diyorsun, ha? Peki Elif, bir ay önce hediye verdiğim battaniyeyi ne yaptınız?
Bir anlık bir sessizlik yaşandı. Elif hafifçe öksürdü.
Battaniye mi şey, onu yazlığa koyduk. Arkadaşların yazlığına, tabii kendi yazlığımız olmayınca. Orada daha iyi olur dedik.
Yazlığa, öyle mi? Garip, ben üçüncü bloktaki mavi çöp kutusunda görmüştüm.
Masada derin bir sessizlik. Burak donuk, Elifin yüzü kıpkırmızı.
Anne, ne diyorsun hangi çöp? dedi Burak.
Ayşe Hanım telefonu çıkarıp masaya koydu. Ekranda o el emeği battaniye, çürük kabukların ve kartonların arasında.
Üç gün sonra orada gördüm. Altı ayımı verdim Burak. İçimi kattım. Siz öylece attınız.
Ben atmadım! diye yükseldi Elif, bütün cilası bozuldu. Temizlikçi hanıma söylemiştim, o yanlış anlamış olmalı!
Yalan söyleme, dedi Ayşe Hanım sükûnetle. Siz ev işlerini kimseye bırakmıyorsunuz, hep öyle diyordun. Mesele battaniye değil, tavrınız. Size göre ben bir fonksiyondan ibaretim. Pratikte işe yaradığım sürece hoşsunuz. Evim de sizin için sadece bir yatırım. Hediyem ise çöp.
Telefonunu aldı, ayağa kalktı.
Ev konusu açılmışken Satış ya da takas yok. Miras da yok Burak.
Nasıl yani? dedi Burak şaşkınlıkla. Anne, bu ne demek? Bir battaniye yüzünden mi?
Battaniye yüzünden değil. Sen, hatıralarımızı eşinle çöpe attınız ve ses etmedin. Beni arkadan hançerledin. Sessizce, gündelik bir vefasızlıkla.
Kime bırakacaksın evi, devlete mi? Barınağa mı? kinayeli sandı Elif.
Hayır. Yeğenim Deryaya. O hem çalışıp okuyor, hem insanlara şifa dağıtıyor. Mirasımı ona yazdım, hem evi, hem yazlığı, hem bankadaki parayı.
Bunu yapamazsın! dedi Burak. Adaletli değil bu! Ben senin oğlunum!
Adalet, Burak, herkesin hak ettiğini almasıdır. Sen seçimini yaptın. Sadelik, gereksiz eşyasız hayat. Ben de mesajı aldım. Ben sizin için fazlalıktım. Derya ise bana değer verir. Evi de kendisi için kullanacak, satıştan medet ummayacak.
Sıradan bir şekilde:
Bu akşamki hesabı kendi payıma öderim. Dert etmeyin. Doğum günün kutlu olsun oğlum. Umarım bu ders başka bir evden daha faydalı olur.
Restorandan dimdik sırtla ayrıldı, ayakları titreyerek. Yağmur yağıyordu, ama ona hava tertemiz geliyordu.
Telefon beş dakika sonra çalmaya başlamıştı. Önce Burak, sonra Elif, sonra tekrar Burak. Telefonu sessize aldı.
Sonraki altı ay kolay geçmedi. Oğlan geliyor, kavga çıkarıyor, yalvarıyor, mahkemeyle, doktor raporuyla tehdit ediyordu. Elif alkollü arayıp beddua bile etti. Ayşe Hanım dayanıyordu. Kilidi değiştirdi, alarm taktırdı, Derya ile daha sık görüşmeye başladı.
Derya kararı duyunca önce çok korktu:
Teyze yapma! Onlar beni yaşatmazlar! Barışsanız daha iyi, dedi.
Hayır, Deryacım. Benim kesin kararımdır. Sana da bir şey yapamazlar, endişe etme. Sen işine bak, oku, çalış. Ben arkandayım.
Bir yıl sonra ortam duruldu. Burak küsmeye, hayatından çıkmaya karar verdi. Ayşe Hanım hüzünlendi, ama çaresizlik hissetmedi. Gerçek yalnızlık, çıkar hesaplı kalabalıktan evladır.
Bir akşam, dolabını karıştırırken battaniyeden arda kalan kumaşları buldu. İpek, kadife, pazen parçaları elinden geçti.
Yeni baştan, dedi. Başlayalım öyleyse?
Makinasını çıkardı. Bu kez Derya için güzel bir duvar süsü dikecekti. Derya yeni iş bulmuş, biraz daha iyi bir oda kiralamıştı. Ona sıcaklık lazımdı.
Makina tıkır tıkır çalıştı, yalnızlığı unutturuyordu. Deryanın hediyesini çöpe atmayacağını biliyordu. Çünkü onun için önemli olan moda ya da fiyatı değil, içindeki sevgiydi. Sevgi de asla atılmazdı.
Vasiyeti noterin kasasında saklanıyordu; son yıllarının huzur ve saygı içinde geçeceğinin, kendi evinde yük olmayacağının güvencesi gibi. Bazen en sert kararlar en doğrusudur. Hayat da Ayşe Hanıma bunu gösterdi.
Bugün bu yaşananlar bana şunu öğretti: Gerçekten değerli olanı, insana, hatıraya, emeğe sahip çıkmak gerek. Eski bir kumaş gibi görünen şeyin ardında yılların sevgisi olabilir. Kimi zaman hayatta sırtımızı dönebilecek kadar cesur olmalı, kimseye kendimizi ezdirmemeliyiz. Zor kararlar, insanı büyütüyor. Şimdi daha huzurluyum; bir gün Derya bu evde gülümseyerek oturduğunda, yaptığım her şeyin karşılığı o sıcaklık olacak. Sevginin çöpü yoktur. Bunu artık çok iyi biliyorum.
