Altmış beş yaşındayım. Kendime zayıf bir kadın demem, arkasında zorlu ama onurlu bir hayat var. Bir kız yetiştirdim, evliliğimi sürdürdüm, çok çalıştım ve hâlâ boş durmuyorum. Kocamla kendimize ait bir evimiz var, ben hâlâ çalışıyorum, o ise emekli—ne yazık ki ciddi sağlık sorunlarıyla. İkimiz de elimizden geldiğince dayanmaya çalışıyoruz. Ve bir anda, öz kızımdan böyle bir suçlama…
Bana dedi ki… kötü bir büyükanneyim. Sırf, onlar tatil yaparken torunlarıma iki hafta bakmayı kabul etmediğim için. Sanki ne olmuş? Torunlar, öz evlat. Ama ben de bir insanım. Ve yoruldum.
Kızım şimdi otuz beş yaşında ve çalışmıyor—doğum izninde. İki oğlu var: beş yaşındaki Ali ve yedi yaşındaki Mehmet. Hareketli, gürültücü, enerji dolu çocuklar. Onları seviyorum, yanlış anlamayın. Eskiden hiç geri çevirmezdim. Tam tersine, kızımla damadım baş başa vakit geçirmek ya da dinlenmek istediklerinde, hep yanlarındaydım. Hatta bazen söylemelerine bile gerek kalmadan yardım ederdim. Ama her şey değişti.
Yaşlandıkça tansiyon ve eklem sorunlarım çıktı, daha çabuk yoruluyorum. Kocamın bakıma ihtiyacı var. Ev, ilaçlar, yemek, temizlik—her şey bana kalıyor. Bazen akşam bir fincan çay içecek halim kalmıyor. Bir de üstüne sabahın köründen gece yarısına kadar iki küçük çocuk… Dayanamam. Bu dinlenme değil, benim altından kalkamayacağım bir maraton.
Kızım bana, “Biz tatile çıkıyoruz, çocuklar sizde kalacak,” diye dayattığında, içimde bir şey kırıldı. Doğrusunu söyledim: Yoruldum. Benim de dinlenmeye ihtiyacım var. Yılda birkaç gün bile olsa kendimi düşünebileyim. Sonsuza kadar yaşamayacağım sonuçta.
O zaman öfkelendi. Bana bencil dedi. Onu hiç sevmediğimi, böyle bir anneden utandığını söyledi. Sanki bıçak gibi saplandı. Ben ömrümü onun için harcadım, çalıştım, geceleri uyumadım, gözüm yaşlı kaldım. Bizim ailemiz uzaktaydı, kimse yardım etmedi. Ama hiç şikayet etmedim, sevgiyle her şeyi tek başıma yaptım. Şimdi ne oldu?
Ne yazık ki damat da araya girmiyor. Halbuki onun anne-babası bu şehirde yaşıyor—ve torunları neredeyse hiç almıyorlar. Neden yükü paylaşmıyorlar? Ama hayır—herkes alışmış, “Anne halleder,” diye. Sanki benim hiç derdim yokmuş ve “hayır” deme hakkım yokmuş gibi.
Ben sadece biraz düşünmelerini, bir orta yol bulmalarını, yükü paylaşmalarını istedim. Neden tek ben kendi sağlığımı, zamanımı, gücümü feda edeyim? Evet, büyükanneyim. Ama bu, ebeveynler tatil yaparken torunların tüm sorumluluğunu üstlenmek zorunda olduğum anlamına gelmiyor.
Kızımın şunu anlamasını istiyorum: Şu an, hayatının en önemli zamanı. Çocuklar çabuk büyüyor. Bugün onlarla vakit geçirmezsen, yarın çok geç olabilir. Ben bunu çok iyi biliyorum. Eski fotoğraflara baktığımda, küçük bir kızken çekilmiş resimlerini görünce gözlerim doluyor. Kaç anı kaçırdım—hep çalıştım, koşturdum. Şimdi pişmanım.
Onun da böyle hissetmesini istemiyorum. Çocuklarıyla şimdi vakit geçirsin, sonra çok geç olmasın. Tüm aile birlikte tatile gidebilir. Ya da başka çözümler bulabilirler. Ama her şeyi anneye yıkmak adil değil.
Bu tartışma yüzünden konuşmamızın kesilmesini istemiyorum. Kavga, uzaklaşma istemiyorum. Sadece umuyorum ki kızım kendimi benim yerime koyar ve şunu anlar: Büyükanne, ücretsiz bir bakıcı değildir. O da bir insan, bir anne, bir eş, bir kadın—ve onun da sınırları var.
Kendimi suçlu hissetmiyorum ama içim buruk. Belki mükemmel değilim. Ama kendim için biraz yaşamak istediğim için yargılanmayı hak etmiyorum.
Siz ne dersiniz? Bir büyükanne, artık gücü kalmadığında “hayır” deme hakkına sahip midir? Yoksa annelik ve büyükanne olmak, ömür boyu bir yük müdür?
