Ben, bir kahvehanede oturmuş, Elifin müşteriler son zamanlarda azaldı diyerek bir kaşını bir gözünü kaşımasıyla sohbeti başlattığını hatırlıyorum. Belki ofisten ayrılmak bir hataydı dedi Anna, kaşını silerek. Elif ise, Geri dön, seni kollarını açarak bekliyorlar dedi, cappuccinosunu içerek.
Anna alınıp bir kahkaha attı, Zaten bir başıma kalmak, sürekli amir kontrolünden daha iyi dedi. Sadece daha iyi bir çıkış yolu bulmam gerekiyor. Son altı ay boyunca enerjisini fotoğraf işine harcamıştı. Portföy hazırlamış, sosyal medyada bir sayfa açmış, çalışmalarını düzenli paylaşıyormuş. Müşteriler geliyordu ama istikrarlı değildi; bir hafta dolu çekimler, bir hafta sessizlik ve ceplerinde sadece rüzgar Anna, Zaman, sabır ve çok çaba lazım diyordu.
Elif, büyük bir teknoloji mağazasında satış danışmanı olarak çalışıyordu. Güleryüzlü, sohbeti bol, müşterilerle hemen bağ kuruyordu. Aile kutlamalarından bahsederken, yanıt olarak Fotoğrafçı bir arkadaşım var diyordu. Bu sayede Anna bazen küçük siparişler alıyordu.
Elif, geçen hafta gelen o aile çiftini hatırlıyor musun? diye sordu Elif, kahvesini yudumlarken. Onları çocuk çekimi için sana yönlendirdim. Anna, Evet, teşekkür ederim. Çok tatlı bir aile ve çocuk harika. dedi. Elif ise, Rica ederim ama bana yüzdeyi de verebilir misin? diye ekledi.
Anna bir an için duraksadı. Ne? diye sordu. Elif omzunu silkerek, Mantıklı değil mi? Ben müşterileri getiriyorum, sen fotoğraf çekiyorsun. O hâlde ortakız. dedi. Anna bir saniye Elife baktı, şaka mı yoksa ciddiyete mi dönmüş, sonra kahkahayla Bazen esprilerin beni korkutuyor dedi.
Konuşma diziler, diziler, ortak tanıdıklar ve hafta sonu planları üzerine kaydı. Anna, Elifin tuhaf yorumunu unuttu; muhtemelen kötü bir şaka yapmıştı.
Aylar geçtikçe Anna, parkta aile fotoğrafları, oyun odalarında çocuk doğum günü çekimleri, özgeçmiş için kurumsal portreler yaptı. İnternet sitelerinde ilanlar verdi, etkinlik organizatörleriyle anlaştı, müşterilerden yorum talep etti. Müşteri tabanı yavaş ama emin adımlarla büyüdü.
Elif ara sıra Ben olmadan iş bulamazdın ya da Ne kadar insan yönlendirdim, ama teşekkür etmedin gibi konuşmalar yapıyordu. Anna bunu hafifçe geçiyor, Elifin bu tür kendini öne çıkarma eğilimini sadece kişisel bir özellik olarak kabul ediyordu. Gerçekte Elif birkaç müşteri getiriyordu, ama Anna tek başına da işini sürdürebilirdi.
Bir gün Anna, Elifin evine koştu. Elif solgun, göz altı morluklarıyla çay içiyordu. Artık dayanamayacağım dedi. İstifa ediyorum, bu mağaza beni yordu. Müşteriler hep memnun değil, amir baskı yapıyor, vardiyalar düzensiz. Anna, Cidden mi? Sonra ne yapacaksın? diye sordu. Elif, Bilmiyorum, biraz dinleneceğim, bir şeyler arayacağım. Belki bir ofiste çalışırım, belki tamamen farklı bir alana geçerim. dedi. İyi bir karar, dedi Anna, Başarılar diliyorum.
İstifasından sonra Elif haftalarını rahat bir tempoda geçirdi, arkadaşlarıyla buluştu, mağazalarda gezdi, sosyal medyada hak edilmiş dinlenme ve nihayet kendim için yaşıyorum gibi paylaşımlar yaptı. İş ilanı vermedi, görüşmeler yapmadı; sadece bir şey bulursam gibi belirsiz cevaplar verdi.
Bir ay geçtikten sonra Elif, Krediler beni boğuyor diye bağırdı telefonda. Üçüncü kez banka aradı, gecikme hatırlatıyor. Anna, Geçici bir iş bulmaz mısın? diye nazikçe önerdi. Elif, Ne kadar düşük maaş, ne kadar yüksek şart… Ben deneyimli biriyim, eğitimliyim, düşük bir iş kabul etmeyeceğim. dedi. Anna suskun kaldı; Elifin umutları bir mucize bekliyormuş gibi görünüyordu.
Annanın işi ise yoğun bir şekilde devam ediyordu. Gösterişli bir düğün fotoğrafını çekti; çift çok memnun, detayları önceden planlamış ve fotoğrafçının önerilerine açık bir tavır sergilemişti. Çekim bütün gün sürdü; hazırlıklar, tören, resepsiyon. Anna yorgun ama mutlu bir şekilde eve döndü; fotoğrafların işlenmesi birkaç gün sürdü. Çift ayrıca kısa bir video montajı istedi ve Anna bu hizmeti de verdi, karşılığında ayın masraflarını karşılayacak kadar iyi bir ödeme aldı.
Akşam telefonu titretti. Elif bir sesle Selam, konuşmamız lazım dedi. Geçen hafta çektiğin o düğün var ya? Evet, ne oldu? dedi Anna. O çifte ben ona mağazamızdaki cihazı önerdim, beş ay önce satın almıştı, ona senin fotoğrafçılığını tavsiye etmiştim. Anna kaşlarını çattı. O kız beni sosyal medyada bulmuş, dedi Elif. Tam da ben ona senden bahsetmiştim, hatırladı ve beni buldu. Şimdi bana on bin TL kadar bir pay ver. dedi. Anna şaşkınlıkla Şaka mı yapıyorsun? diye sordu. Elif, Şaka değil, gerçekten yardımcı oldum, şimdi payımı alıyorum. dedi.
Anna, Bunu bir iş ortaklığı gibi düşünmek çok abartı, diye karşı koydu. Sen sadece adımı birkaç ay önce söyledin, bu bir iş ortaklığı değil. Benim kazancım benim çabam, yeteneğim ve emeğimle geliyor. Elif, O zaman seninle neyin var? Daha önce benim gönderdiğim müşterilerden memnun kalmadın mı? diye bağırdı. Artık para almayı düşünmüyorsun, diye yanıtladı Anna, Finansal sıkıntıların olduğu anlaşılıyor, ama benim işim senin önerinle kurulan bir şey değil. Elif, Gerçek bir dost bana yardımcı olur, ben sadece hak ettiğim şeyi istiyorum, dedi. Anna, Sen bir şey hak etmedin; adımı birkaç kez duyurdun, bu bir iş değil, bir dostluk jestiydi. dedi. Elif, Aptal! diye bağırdı, Sen de beni para alarak kullandın! Anna, Sana bir daha dost olmayacağım, diye bağırdı ve aramayı kesti.
Anna bir süre telefonunu tutarak ne olduğunu sindirmeye çalıştı. Bu kadar yabancı bir talepbir ismi bir kez söylemek için para istemekne demekti? Şantaj mı, manipülasyon mu, yoksa sadece bir hırsızlık mı?
Elifi mesajlaşma uygulamasından, sosyal medyadan ve telefon rehberinden blokladı, hiçbir açıklama yapmadı, sadece hayatından bir kesit kesti.
Anna koltuğa yaslandığında gözlerini kapattı. Ne kadar uzun zamandır bu tür ima ve ortak kazanç sözlerine maruz kalmıştı? Kırmızı bayraklar baştan beri vardı; sadece göz ardı ediyordu. Gerçek dostlar hiçbir maddi şey talep etmez, suçluluk duygusunu kullanmaz, iş ortaklığı gibi sahte bir kimlik yaratmaz. Dostlar, başarını kutlar, başarısızlıkta yanındadır ve hiçbir zaman para karşılığı bir iyilik beklemez.
Anne gözlerini açtı, düzenlenmemiş bir fotoğrafın ekranda donmuş hâlini gördü. Daha fazla çalışmalı, işini büyütmeli, yeni müşteriler bulmalı, yeteneklerini geliştirmeliydi. En önemlisi, dostlukları para ölçen insanlarla değil, gerçek destekçilerle çevrelemeliydi.
