— Artık senin oğluna bakıcılık yapmaktan yoruldum, — dedi gelin ve Ege sahiline gitti Valentina Hanım’ın bir oğlu vardı. Çalışkan, efendi bir insandı; ama eşi garip çıktı. Bir gün yemek yapmaya üşendi, bir gün evi toplamaktan kaçtı. Son zamanlarda ise iyice değişti; neredeyse asi oldu. Dün yine kavga çıktı. – Kıran, — dedi kocasına, — daha fazla dayanamayacağım! Koskoca adamsın, çocuk gibi davranıyorsun! Kıran şaşırdı. O, çok bir şey istememişti! Sadece Marina’dan çoraplarını bulmasını, gömleğini ütülemesini ve polikliniğe gitmeyi hatırlatmasını istemişti. – Annem hep yardımcı olurdu, — diye mırıldandı. – O zaman git annende kal! – diye patladı Marina. Ertesi gün valizini topladı. – Kıran, — dedi sakin bir sesle, — ben İzmir’e gidiyorum. Bir ay. Belki daha fazla. – Nasıl yani, daha fazla? – Böyle. Ben bakıcı değilim, bıktım artık koca adamı büyütmekten. Kıran sinirlense de Marina dinlemedi bile. Telefonunu çıkardı, numarayı çevirdi: – Valentina Hanım? Ben Marina. Eğer kendi başına yapamazsa, biraz bizim evde kalırsınız. Yedek anahtar halının altında. Ve gitti. Kıran ise boş evde ne yapacağını bilemeden oturdu. Buzdolabı boş. Çoraplar kirli. Lavaboda dağ gibi bulaşık. Birkaç gün sonra annesini aradı: – Anne, Marina kafayı yedi! Bilinmeyen bir yere gitti! Şimdi ben ne yapacağım? Valentina Hanım iç çekti. Bir kez daha gelin sorunu… – Geliyorum oğlum. Her şey yoluna girecek. Bir saat sonra elinde alışveriş torbası ve alışıldık anne tavrıyla kapıyı açtı: “Her şey düzelir, her şey yoluna girer.” Ama içeri girince şoka girdi. Her yerde dağınıklık. Yatak odasında yığın halinde giysiler. Mutfakta kirli bulaşık. Banyoda çamaşır. Ve Valentina Hanım birden fark etti: Otuz yaşındaki oğlu hiç kendi başına yaşayamayan birisi olmuş. Hayatı boyunca her işini annesi yapmış; büyük bir çocuk büyütmüştü aslında. – Anne, — ağlamaklı bir sesle: — Akşam ne yiyeceğiz? Gömleklerim nerede? Marina ne zaman dönecek? Valentina Hanım sessizce toplamaya başladı. Ama kafasında tek bir soru dönüyordu: Ben ne yaptım? Oğlunu hayatın zorluklarından, ev işlerinden ve gerçeklerden korumak isterken… Ve şimdi onun, kadın olmadan eli kolu bağlı. Marina ise… Marina haklı olarak bu büyük, çaresiz çocuktan kaçmıştı. Bunu anlamamak elde değil. Valentina Hanım üç gün oğlunun yanında kaldı. Ve her geçen gün işin ciddiyetini daha çok fark etti: Büyük bir çocuk yetiştirmişti. Kıran sabah kalkar kalkmaz başlayan sızlanmalar: – Anne, kahvaltıda ne var? Gömlek nerede? Temiz çorap var mı? Valentina sessizce ütüledi, kahvaltı hazırladı, topladı. Ve izledi. Düşünün: Otuz yaşında bir adam çamaşır makinesini çalıştıramıyor! Ekmek fiyatını bilmiyor! Çay yaparken bile bocalıyor – bazen elini yakıyor, bazen şekeri döküyor. – Anne, — akşamları şikayet ediyordu, — Marina iyice deli oldu! Eskiden sevgisini gösteriyordu, şimdi tamamen yabancı gibi! – Sen kendin nasıl davranıyorsun? – diye dikkatlice sordu Valentina Hanım. – Gündelik! Öyle ekstra bir şey istemiyorum. Sadece, eşim ev işleri yapsın, öyle sinirli yaşamasın! Valentina oğluna bakınca anladı. O hâlâ anlamıyordu! – Kıran, Marinaya hiç yardımcı oldun mu? – Nasıl yani? – gerçekten şaşırdı. – Ben çalışıyorum! Eve para getiriyorum! Daha ne olsun? – Evde? – Evde ne? İşten yorgun dönüyorum! Dinlenmek istiyorum. O da hep bir şey ister; ya bulaşık, ya market işi. Ama bunlar kadın işi! En ilginç kısmı: Valentina Hanım birden kendi eski sözlerini duydu: “Kırancığım, dokunma – anne yapar!” “Market işine girme – anne halleder!” “Sen erkeksin, senin başka işler önemli!” Ve bir canavar yaratmıştı. Daha fazla izledikçe daha çok korktu. Kıran eve gelip kendini kanepeye atıyor. Akşam yemeğini bekliyor. Haberi anlatan biri olsun istiyor. Eğlence de olsun istiyor. Yemek kendiliğinden çıkmayınca, mızmızlanıyor: – Anne, ne zaman yemek olacak? Çok açım! Küçük bir çocuk gibi. En kötüsü Marina ile ilgili konuşmalarıydı. – Çok sinirli biri oldu, — diyordu. – Sürekli mutsuz. Acaba bir doktora mı görünse? Belki hormonu bozuk! – Yoksa sadece yoruldu mu? – dedi Valentina. – Neyden yorulacak ki? Eşit çalışıyoruz. Ama ev işlerini kadının yapması gerek. – Gerek mi? — bir anda patladı Valentina Hanım. – Kim dedi sana böyle olması gerektiğini? Kıran afalladı. Annesi ona hiç bağırmamıştı. Dördüncü akşam Valentina Hanım dayanamayıp masaya yumruğunu vurdu. Kıran telefonda gezinirken sıkıntıdan iç çekiyordu – “Eşim yok, sıkılıyorum.” Mutfakta bulaşık dağ, yerde çorap, yatak toplanmamış. – Anne, — yine sızlandı, — Akşam ne olacak? Valentina ocakta çorba karıştırıyordu. Otuz yıl olduğu gibi. Ve birden “Yeter!” dedi. – Kıran, — dedi ocağı kapatıp, – Konuşmamız lazım. – Dinliyorum, — dedi hiç telefonunu bırakmadan. – Telefonu bırak. Bana bak. Sesindeki kararlı tonu görünce Kıran uslu uslu baktı. – Oğlum, — başladı Valentina, — Eşin neden seni terk etti, biliyor musun? – Geçici bir şey. Kadınlar duygusal. Dinlenir, döner. – Dönmeyecek. – Nasıl yani dönmeyecek?! – Evet. Çünkü büyük bir çocuğa bakmaktan yoruldu. Kıran yerinden fırladı: – Anne, ne diyorsun? Ne çocuğu? Ben çalışıyorum, paramı kazanıyorum! – Ve? – Valentina Hanım dimdik durdu. – Evde ne yapıyorsun? Kolların sakat mı? Gözlerin kör mü? Kıran bembeyaz oldu. – Nasıl böyle söylersin? Ben senin oğlunum! – Tam da o yüzden söylüyorum! – Valentina elleri titreyerek sandalyeye oturdu. – Anne, iyi misin? – korkuyla sordu Kıran. – Hastayım! – acı bir kahkaha attı. – Ama sevgiden, kör ana sevgisinden. Hep korudum diye sandım, ama aslında bencil bir adam yetiştirdim! Kıran, kadın olmadan yaşamayı bilmeyen biri oldun! Herkesin hizmet etmesini bekliyorsun! – Ama… – dedi Kıran. – Ama yok! – Valentina araya girdi. – Marinadan ikinci annelik mi bekliyorsun? Senin çamaşırını yıkasın, yemeğini yapsın, peşinden toplasın? Neden? – Ben çalışıyorum. – O da çalışıyor! Üstelik bir de ev işlerine koşuyor! Peki sen ne yapıyorsun? Kanepeye yatıp hizmet bekliyorsun! Kıran’ın gözleri doldu. – Anne, herkes böyle yaşamıyor mu? – Hayır! – Valentina bağırdı. – Adam gibi adamlar eşlerine yardım eder! Bulaşık yıkar, yemek yapar, çocuk büyütür! Sen daha evdeki deterjanı bile bilmiyorsun! Kıran başını ellerine gömdü. – Marina haklı, — dedi Valentina. – Oğluna annelik yapmaktan yoruldu. Ben de. – Nasıl yani yoruldun? – İşte böyle. – Valentina antreye gidip çantasını aldı. – Ben eve dönüyorum. Sen burada kalıyorsun. Tek başına. Artık yetişkin olmayı dene! – Anne, yapma! – Kıran fırladı. – Nasıl yalnız? Kim yemek yapacak? Kim temizlik yapacak? – Sen! – diye bağırdı Valentina. – Sen yapacaksın! Her yetişkin insan gibi! – Bilmiyorum ki nasıl! – Öğrenirsin! Yoksa bu haliyle yalnız, sorumsuz bir adam olarak kalırsın! Valentina paltosunu giydi. – Anne, gitme! – yalvardı Kıran. – Ne yaparım tek başıma? – Yirmi yıl önce yapman gerekeni – kendi hayatını kendin kurmayı. — dedi Valentina. Ve gitti. Kıran ise kirli evinde, ilk kez tek başına ve gerçeklerle yüz yüze kaldı. Saatlerce koltukta oturup kaldı. Karnı guruldadı. Bulaşık kokusu yayıldı. Çoraplar yerde. – Vay be, — mırıldandı ve otuz yıl sonra ilk defa bulaşığı kendi yıkadı. Biraz yamuk yumuk oldu, elleri deterjandan yandı. Ama başardı. Sonra yumurta kırmayı denedi. Yaktı. Bir daha denedi – yenebilecek kıvamda oldu. Sabah uyandığında anladı: annesi haklıydı. Bir hafta geçti. Kıran her gün kendine yaşamayı öğrendi. Çamaşır yıkadı, yemek yaptı, topladı. Markete gidip fiyatlara bakmayı öğrendi. Gününü planladı. Meğerse gerçekten emek istiyormuş. O zaman Marinayı anlamaya başladı. – Alo, Marina? – cumartesi günü aradı. – Dinliyorum. – sesi soğuk. – Haklıydın, — dedi hemen. – Büyük bir çocuk gibi davrandım. Marina sustu. – Bir haftadır tek başıma yaşıyorum. Senin ne kadar yorulduğunu anladım. Özür dilerim. Uzun bir sessizlik oldu. – Bak, — dedi Marina sonunda, — dün annen beni aradı. Çok özür diledi. Seni yanlış yetiştirdiği için. Bir ay sonra Marina döndü. Temiz bir eve döndü. Akşam yemeğini kendi hazırlamış bir eş ve elinde çiçeklerle karşılandı. – Hoş geldin evine, — dedi. Valentina Hanım ise haftada bir telefon açtı, güler yüzle hal hatır sorup ziyarete gelmedi. Ve bir akşam, Kıran yemek sonrası bulaşık yıkarken, Marina çay demliyordu. Marina gülerek dedi ki: – Biliyor musun, yeni hayatımızı sevdim. – Ben de, — dedi Kıran elini kurularken. – Keşke daha önce başlasaydık. – Sonunda başladık ya, — dedi Marina. Ve bu, gerçekti.