Bir Dulun Yanında
Bir ay önce, onu Bedriye Hanıma bakıcı olarak tutmuşlardı felç geçiren kadının başında, gece gündüz. Bir aydır her iki saatte bir çeviriyor, çarşafları değiştiriyor, serumlara bakıyordu.
Ve üç gün önce Bedriye Hanım vefat etti. Sessizce, uykusunda. Doktorlar raporu imzaladı: ikinci bir inme. Kimsenin suçu yoktu.
Kimse bakıcı dışında. En azından merhumun kızı böyle düşünüyordu.
Zeynep bileğinin üzerindeki ince beyaz yanık izine dokundu on beş yıl önce, ilk işinde bir poliklinikte kalmıştı bu iz. O zamanlar genç ve dikkatsizdi. Şimdi neredeyse kırkında, boşanmış; oğlu eski eşinde kalmıştı. Ve tertemiz bir sicili, şimdi bir anda yerle bir olabilirdi.
Buraya bile gelmeye cüret ettin mi?
Hacer, sanki yerin dibinden çıkmış gibi bir anda yanında belirdi. Saçları sıkı bir at kuyruğuna toplanmıştı, şakakları bembeyaz. Gözleri uykusuzluktan kırmızıydı. İlk kez, yirmi beşinden yaşlı görünüyordu.
Sadece vedalaşmak istedim, dedi Zeynep, sakin bir sesle.
Vedalaşmak mı? Hacer, sesini alçaltarak fısıldadı. Ne yaptığını biliyorum. Herkes öğreniyor bunu.
Arkasına döndü, tabuta, duvara yaslanmış, sağ eli ceketinin cebinde duran babasına doğru yürüdü.
Zeynep peşinden gitmedi, hiçbir şey anlatmaya çalışmadı. Anlamıştı artık; ne olsa olsun, suçlu ilan edilecekti.
…İki gün sonra Hacerin sosyal medya paylaşımı ortaya çıktı.
Annemin ölümü şüpheli. Bakıcı olarak yanına bırakılan kadın muhtemelen onun gidişini hızlandırdı. Polis soruşturma açmıyor. Ama ben pes etmeyeceğim!
Üç bin paylaşıma ulaştı. Yorumlar çoğunlukla başsağlığıydı, bazısı ise bu kadını bulun diye bağırıyordu.
Zeynep o paylaşımı minibüste, poliklinikten dönerken okudu. Daha doğrusu, artık eski olan işinden dönerken…
Zeynep Hanım, siz de biliyorsunuz, dedi başhekim, göz göze gelmeden. Olay çok büyük yankı yaptı. Hastalar tedirgin, personel huzursuz. Geçici bir süre için… Her şey yatışana kadar.
Geçici. Zeynep bunun anlamını bilirdi: Asla!
Küçük mutfağı ve birleşik banyosu olan tek odalı evi sessizce karşıladı onu. Boşandıktan sonraki tüm dünyası bu yirmi sekiz metrekareydi. Hayatta kalmaya yeter, yaşamak için yetersiz.
Çaydanlığı ocağa koyarken telefon çaldı.
Zeynep Hanım? Benim, İrfan Soydan.
Neredeyse çaydanlığı elinden düşürüyordu. O sesi hatırlamıştı. Tüm ay boyunca karısı için çalışırken, neredeyse hiç konuşmamışlardı. Ama konuştuğunda, her kelimesini aklında tutmuştu.
Dinliyorum.
Yardımınıza ihtiyacım var. Bedriyenin eşyalarını toparlayamıyorum. Hacer zaten hiç yanaşmaz. Neyin nerede olduğunu tek bilen sizsiniz.
Bir süre sustu Zeynep. Sonra sordu:
Kızınız beni annesinin ölümünden suçluyor, biliyor musunuz?
Uzun, ağır bir sessizlik oldu.
Biliyorum.
Buna rağmen arıyorsunuz?
Arıyorum.
Zeynepin aklıyla gitmemesi gerekirdi. Akıllı bir insan reddederdi. Ama adamın sesindeki o dilek değil, neredeyse yalvarış olan ton onu Yarın saat iki demeye teşvik etti.
Soydanların evi şehrin dışında, iki katlı, geniş ve bomboştu şimdi. Zeynep orayı bambaşka hatırlıyordu: Hemşirelerin koşturması, cihazların sesleri, Bedriye Hanımın odasından gelen televizyon sesi. Şimdi ise her kata bir sessizlik sinmişti, toz gibi.
İrfan kapıyı kendi açtı. Elli yaşlarına yaklaşmış, şakakları kırlaşmış, geniş omuzlu ama bir ay öncesine göre daha kambur. Sağ eli cebinde; Zeynep metal bir nesnenin izini gördü. Anahtar olmalı.
Geldiğiniz için teşekkürler.
Teşekkür edecek bir şey yok. Bunu sizin için yapmıyorum.
Kaşlarını kaldırdı adam.
Kimin için o zaman?
Kendim için, diye düşündü Zeynep. Ne olduğunu anlamak için. Neden sustuğunuzu, neden beni korumadığınızı öğrenmek için. Suçsuz olduğumu bildiğiniz halde
Yüksek sesle sadece şunu dedi:
Eşyaların anahtarları nerede?
Bedriye Hanımın odasında, solgun bir müge kokusu vardı; biraz ağır, baharlı. Parfümü. Koku duvarlara işlemişti.
Zeynep usulca başladı: Dolapları topladı, giysileri kutuya koydu, belgeleri ayırdı. İrfan aşağıda kalmıştı; köşeden köşeye dolandığını, ayak seslerinden duyuyordu.
Başucunda bir fotoğraf vardı. Zeynep alıp kaldırmak istedi ve dondu kaldı. Fotoğrafta yirmi beş yaşında genç bir İrfan duruyordu. Yanında sarışın, gülen bir kadın Bedriye değildi.
Fotoğrafı çevirdi. Arkasında silik bir yazı: İrfan ve Lale. 1998.
Garip. Bedriye neden kocasının başka bir kadınla fotoğrafını yatağının başında saklamıştı?
Fotoğrafı çantasına yerleştirip çalışmaya devam etti. Yatağın kenarında eğildi, kutuya uzanırken parmakları tahta bir kutuya dokundu.
Ahşap, kilidi olmayan bir kutu. Yakınına çekip kapağını açtı.
İçerisi zarflarla doluydu. Sayısız mektup, kadın elinden, özenle açılmış ve tekrar kapatılmış. Zarfların tümü: İrfan Soydan adına, Gönderen: Lale Melis, İzmir.
En yenisi Kasım 2024. Bir ay önce.
Kutudakileri tek tek inceledi. En eskisi 2004 tarihliydi. Yirmi yıldır biri İrfana mektup yazıyor, Bedriye Hanım bu mektupları gizlice alıp saklıyordu.
Atmamış; saklamış. Neden?
Bir zarfı yaklaştırıp kokladı Zeynep; aynı müge kokusu. Bedriye onları tekrar tekrar okumuş, elde tutmuş, hatta katlarından belli ki defalarca açıp kapamış.
Kutu yatağın üstünde, kendisi yatağın kenarında otururken elleri titriyordu.
Bu her şeyi değiştirirdi.
İrfan Bey?
Adam başını kaldırdı. Mutfaktaki masada oturuyordu, önünde dokunulmamış bir bardak çay.
Bitti mi?
Hayır. Zeynep önüne zarfı bıraktı. Lale Melis kim?
Adamın yüzü dondu. Bembeyaz olmadı, taş gibi oldu. Elini cebinde daha da sıktı.
Nereden buldunuz?
Yatak altındaki kutu. Yüzlerce mektup, yirmi yıl. Hepsi açılmış, yeniden kapatılmış. Hepsi eşiniz tarafından saklanmış.
Uzun, acı dolu bir sessizlikten sonra pencereden dışarıya bakıp arkasını döndü İrfan.
Biliyor muydunuz? diye sordu Zeynep.
Üç gün önce, cenazeden sonra öğrendim. Eşyalarını toplarken buldum kutuyu. Sustum.
Ve suskun musunuz?
Ne diyeyim? Birden döndü. Eşim yirmi yıl boyunca postamı çalmış. Ona evlenmeden önce âşık olduğum kadından gelen mektupları almış.
Onları ya bir zafer, ya da kendine ceza olarak sakladı. Şimdi ne yapacağım ben? Kızıma mı anlatmalıyım? Annesine tapan Hacere?
Zeynep ayağa kalktı.
Kızınız beni annenizi öldürmekle suçluyor. İsmim internette dolaşıyor. Beni savunmuyorsunuz çünkü korkuyorsunuz, doğru mu?
Adam baktı, gözleri yorgun ve kararmıştı.
Korktuğum için değil, bilmiyorum çünkü. Lale bana yirmi yıl boyunca mektup yazarken, ben onu kendimden silmiş sandım. Evlenmiş, çoluk çocuk olmuş zannettim. Ama…
Cümlesi yarım kaldı.
Zeynep zarfı kaldırdı.
Gönderici adresi İzmir. Gidiyorum.
Neden?
Biri gerçeği öğrenmeli. Siz söyleyemiyorsanız, ben konuşacağım.
Lale Melis, İzmirin kenarlarında beş katlı bir apartmanda oturuyordu. Birinci katta, sardunyalarla bezenmiş cam önünde bir kedi uyuyordu. Zeynep zile bastığında ne diyeceğini bilmiyordu.
Kapıyı, İrfanın yaşıtı bir kadın açtı. Sarı saçları gelişigüzel toplanmıştı, gözleri hafifçe şüpheliydi ama düşmanca değildi.
Lale Hanım siz misiniz?
Evet. Siz kimsiniz?
Zeynep zarfı uzattı.
Mektuplarınızı buldum. Tek tek. Hepsi açılmış, okunmuş ve gizlenmiş.
Lale zarfa bakakaldı, sanki ısıracakmış gibi. Sonra Zeynepe baktı.
Buyurun girin.
Küçük mutfakta çaylar ılıyordu.
Yirmi yıldır yazdım ona, dedi Lale. Hergün neredeyse. Tek satır cevap yoktu. Beni unutmuş sanıyordum.
Unuttunuz mu?
Üniversiteden üç yıl sevgiliydik. Evleneceğini söyledi. Ben korktum. Yirmi iki yaşındaydım. Her şey önümde sanıyordum, neden acele edeyim dedim.
Bekleyelim dedim. O altı ay bekledi. Sonra Bedriye çıktı karşısına. Güzel, özgüvenli, ne istediğini bilen biri. Yenildim.
Okuldan sonra İzmire, halama gittim. Beş yıl unutmaya çalıştım. Sonra yazmaya başladım. Geri almak için değil. Sadece bilsin diye. Hâlâ varım. Onu düşünüyorum.
O hiç cevaplamadı.
Hiç, dedi Lale, acı bir gülümsemeyle. Şimdi anlıyorum.
Zeynep fotoğrafı çantasından çıkardı.
Bu komodinin üzerindeydi. İrfan ve Lale, 1998.
Lale eline aldı, elleri titriyordu.
Bunu yatak başında mı sakladı?
Evet.
Sessizlik.
Bilir misiniz, dedi Lale, Hayatım boyunca o kadından nefret ettim. Aşkımı alan kadın. Şimdi ise ona acıyorum.
Yirmi beş yıl boyunca bir adamla yaşayıp, her gün başka bir kadını hatırlamasından korkmak Her gün mektuplarımı okuyup onları gizlemek Cehenemi bu. Kendi yaptığı cehennem.
Zeynep ayağa kalktı.
Anlattığınız için teşekkür ederim.
Durun, dedi Lale. Sizin için değildi bunlar. Aileden de değilsiniz, arkadaş da.
Zeynep bir an duraksadı.
Beni onun ölümüne suçladılar. Hacer Hanım. Sanki onun yerine geçmek istiyormuşum gibi.
Kendinizi mi aklayacaksınız?
Hayır, dedi Zeynep. Sadece gerçekleri anlamak istiyorum. Gerisi gelir.
Dönüş yolunda Zeynep, İrfanı aradı. Kapıda bekliyordu adam. Güneş batarken uzun ağaç gölgeleri uzamıştı.
Haklıydınız, dedi Zeynep yaklaşırken. Lale tam yirmi yıl boyunca yazmış. Hiç evlenmemiş. Beklemiş.
Adam sessizdi. Yalnızca cebi içindeki eli sıkıydı.
Kasanızda bir şey var, dedi Zeynep. Sürekli anahtarı tutuyorsunuz.
Durdu.
Gelin.
Kasa çalışma odasındaydı; eski, ağır, demirden. İrfan kasayı açtı, bir zarf çıkardı. El yazısı başka, düzensizdi. Bedriye Hanımın.
Ölmeden iki gün önce yazmış. Cenaze için evrak ararken buldum.
Zeynep zarfı açtı. İçinde, ucuna kadar yazılı bir sayfa vardı.
İrfan. Bunu okuyorsan ben yokum ve kutuyu buldun. Olacağını biliyordum ama durduramadım.
2004ten başlayarak mektuplarını yakaladım. Evlendikten beş yıl sonra. Soğuklaştın, sustun, sevilmediğimi sandım. Sonra posta kutusunda o mektubu buldum. Anladım.
Beni bırakmamıştı. Hiç bırakmadı.
O mektubu sana göstermeliydim. Sormalıydım. Korktum. Gider diye. Onu seçersin diye. Sakladım. Sonra diğerini diğerini.
Yirmi yıl boyunca postanı çaldım. Başkasına ait bir sevgiyi okudum. Kendimden nefret ettim. Ama duramadım.
Seni öyle çok sevdim ki, her şeyi mahvettim. Seçme hakkını, onun umudunu, kendi vicdanımı.
Affet beni, mümkünse. Hak etmesem de.
Bedriye.
Zeynep kâğıdı indirdi.
Hacer biliyor mu?
Hayır.
Bilmesi gerek. Biliyorsunuz bunu.
İrfan sırtını döndü.
Annesine tapıyordu. Yıkılır.
Zaten yıkıldı, dedi Zeynep sessizce. Annesini kaybetti, babasını kaybetmekten korkuyor. Suçlu arıyor.
Onun için ben hedef oldum. Düşman gerek; yoksa acıyı kabullenmek zorlaşır. Acıyla baş edilmez.
İrfan sustu.
Doğruyu söylerseniz, belki sizi bir süre nefret eder. Sonra anlayacaktır. Ama susarsanız, sizi asla affetmez. Ne sizi ne kendini.
Adam döndü, gözleri yaşlıydı.
Annesi hastayken konuşmayı bıraktık.
O zaman yeniden konuşun. Bugün.
Bir saat sonra Hacer geldi. Pencereden gördü Zeynep; babasını ve kapıda kararsızca bekleyen genç kadını.
Uzun konuştular. Zeynep kelimelerini duymadı, yalnızca sesleri… İlk feryat etti Hacer, sonra ağladı, sonra sadece sustular.
Kapıdan çıktığında Hacerin ellerinde annesinin mektubu vardı. Yüzü şişmiş, ama gözlerinde öfke yok, sadece kaybolmuşluk vardı.
Zeynepin yanına geldi. İtiraf, suçlama ya da başka bir şey bekliyordu Zeynep.
Paylaşımı sildim, dedi Hacer. Yeni bir açıklama yazdım. Ve özür dilerim. Haklı değildim.
Zeynep başını salladı.
Anlıyorum. Acı insanı acımasız yapıyor.
Acı değil korku, dedi Hacer. Yalnız kalmaktan çok korktum. Önce annem gitti, sonra babam yabancılaştı. Siz yanındaydınız. Onun son günlerini gördünüz. Onu başka türlü tanıdınız. Ben sandım ki, yerini almak istiyorsunuz. Babamı çalacaksınız.
Hiçbir şey çalmak istemiyorum.
Biliyorum. Artık biliyorum.
Uzattı elini, biraz da unutmuş gibi. Zeynep elini sıktı.
Annem mutsuz muydu, dedi Hacer. Bütün hayatı boyunca?
Zeynep mektubu düşündü. Yirmi yıllık korku ve kıskançlığı. Bir kafese dönüşen sevgiyi.
Babanızı sevdi. Kendi tarzında. Belki doğru değildi. Ama aşıktı.
Hacer başını salladı. Sonra kapıdaki merdivenlere oturup sessizce ağladı.
Zeynep yanına oturdu. Onu sarılmadı; sadece yanında oldu.
İki hafta geçti.
Zeynep işe geri alındı Hacer bizzat başhekimi aramıştı. İtibar çabuk kırılır ama bazen onarılır da.
İrfan bir akşam aradı ilk günkü gibi.
Zeynep Hanım, teşekkür etmek istedim.
Neden?
Hakikati gösterdiğiniz için. Kaçmama izin vermediğiniz için.
Durdu.
Yarın İzmire gidiyorum, dedi. Laleye. Ne söyleyeceğimi bilmiyorum, kabul eder mi bilmiyorum. Ama denemeliyim. Yirmi yıl, sessizliğe fazla.
Zeynep gülümsedi hissetti, duymasa bile.
Bol şans İrfan Bey.
Sadece İrfan.
Bir ay sonra döndü, yalnız değildi.
Bunu Zeynep tesadüfen öğrendi; onları pazarda gördü. İrfan poşetleri taşıyor, Lale domates seçiyordu. Sıradan bir sahne, ama aralarındaki uyum, sanki her şey tamamlanmıştı.
İrfan onu gördü, elini kaldırdı, sağ eli cebinde değil.
Zeynep selam verdi, yoluna devam etti.
O akşam, penceresini açtı. Mayıs ayı, şehrin üstüne hem leylak hem de hafif bir egzoz kokusu serpiyordu. Sıradan; canlı bir koku.
Bedriyeyi düşündü müge kokusunu, mektup kutusunu, bir aşka dönüşen hapishaneyi. Laleyi düşündü yirmi yıl bekleyiş, cevapsız mektuplar ve solmayan bir umut. İrfanı düşündü yılmayan suskunluğunu, cebindeki o anahtarı ve sonunda yaptığı seçimi.
Sonra düşünmeyi bıraktı. Yalnızca pencerede oturdu, şehri dinledi, bekledi neyi bilmeden.
Telefon çaldı.
Zeynep Hanım? Benim, sadece İrfan. Akşam yemeği var, Lale börek yapıyor. Katılmak ister misiniz?
Zeynep yirmi sekiz metrekarelik sessiz hayatına baktı, sonra açık pencereye.
Bir saate gelirim, dedi.
Anahtarlarını aldı, çıktı.
Kapı sessizce kapandı. Şehirde günbatımının son ışığı yanıyordu bakır renkli, sıcak ve huzurlu bir yarın vaat ediyordu.
Hayatta en büyük acıların bile, dürüstlük ve anlayışla iyileşebileceğini, gerçeklerin bir gün bütün zincirleri kırabileceğini anladı Zeynep. Çünkü bazen iyileşmek, ne olduğu değil; doğruyu bilip yolumuza devam edebilmektir.
