Kocama, annesini akşam yemeğine davet etmesini önerdim. O gün evimden, bir daha asla eskisi gibi olmayacak şekilde ayrılacağımı bilmiyordum.
Ben hiçbir zaman olay çıkaran, ortalığı birbirine katan kadınlardan olmadım. İçimdeki fırtınalar ne kadar şiddetli olsa da, sessizce sineye çeker, gülümserdim. Acıyan yerimi kimseye göstermez, sorunları büyütmez, Boşver, geçer… Tartışmaya gerek yok, diye avuturdum kendimi. O gece öyle geçmedi işte.
Gerçek şu ki, sıradan bir cümleyi duymasaydım, yıllarca aynı yalanın içinde yaşamaya devam edecektim. Her şey basit bir fikirle başlamıştı: Bir akşam yemeği hazırlamak. Ne özel bir gün, ne bir kutlama, abartılı bir davet değildi. Sadece bir masa, ev yemekleri ve ailecek bir araya gelme çabası. Sakin bir sohbet, sıcak bir ortam, birkaç gülümseme… Normal hayatı yakalama umudu.
Uzun zamandır kocamın annesiyle aramızda ince ama gergin bir hat olduğunu hissediyordum. Hiçbir zaman açıkça Seni sevmiyorum demedi bana. Akıllıydı, incelikliydi, sinsi sözlerle iğnelerdi:
Sen biraz değişiksin.
Bu yeni nesil kadınlar bana hiç tuhaf geliyor.
Gençler her şeyi çok biliyor.
Hep gülümseyerek. O gülümseme, selam değil, bıçaktı.
Ben ise daha çok denesem, daha yumuşak, daha nazik, daha sabırlı olsam her şeyin düzeleceğini sanıyordum.
Kocam işten eve döndüğünde yorgundu, anahtarı bırakıp koridordan soyunmaya başladı.
Nasıl geçti günün? diye sordum.
Hep aynı, kaos.
Sesinde hayat yoktu, son zamanlarda hep böyleydi.
Cumartesi akşamı, anneni yemeğe çağırsak mı diye düşündüm.
Bir an duraksadı, bana tuhaf bir bakış attı.
Neden?
Hep böyle mesafeli olmayalım istiyorum. Deneyelim bence. Sonuçta annen.
Güldü, ama sıcak değildi o gülüş; Sen bir şeyi kavrayamıyorsun diyordu.
Sen delisin.
Hayır, sadece normal olmasını istiyorum.
Normal olmayacak.
Yine de deneyelim.
Omuzlarıma yük üstüne yük bindiriyormuş gibi iç çekti.
Peki, davet et. Yeter ki gereksiz olay çıkarmayasın.
O olay çıkarmayasın lafı içimi acıttı. Çünkü olay çıkaran ben değildim, hep içime attım. Ama bir şey demedim.
Cumartesi geldi, mutfağı sınava girer gibi hazırladım. O ne severse onu yaptım, masamı özenle donattım, özel sakladığım mumları çıkardım ama fazla abartmadan şık giyindim. Saygılı görünmek istedim.
Kocam tüm gün huzursuzdu, evi adımlıyor, dolabı açıp kapıyor, saate bakıyordu.
Sakin ol dedim. Bu sadece akşam yemeği, cenaze değil.
Bana öyle bir baktı ki, hayatımda söylediğim en aptalca sözü söylemişim gibi hissettim.
Sen ne dediğinin farkında değilsin.
Annesi tam saati geldiğinde kapıyı çaldı. Kocam bir anda kendini toparladı, t-shirtünü düzeltti, bana kısa bir bakış attı.
Kapıyı açtım. Uzun bir kaban, dünyaya borcu varmış gibi kendinden emin bir kadın. Beni baştan aşağı süzdü; gözleriyle gülümsedi.
Ee, merhaba dedi.
Buyur, hoş geldin dedim.
Evde inceleme yapan bir müfettiş gibi tek tek koridoru, salonu, mutfağı gezdi, tekrar bana döndü.
Güzelmiş burası dedi. Yani… apartman için.
Hiç duymamış gibi davranmakla yetindim.
Masaya oturduk. Şarap doldurdum, salata koydum. Sohbet etmeye çalıştım, nasılsın, neler var dedim, kısa ve keskin cevaplar aldım.
Sonra başladı:
Çok zayıfsın, kızım. Bir kadına hiç yakışmıyor bu.
Ben hep böyleyim gülümsedim.
Olmaz, bunlar hep sinirden. Sinirli kadın ya kilo alır ya kilo verir. Sinirli kadın evde huzur getirmez.
Kocamdan tek bir tepki bile yoktu.
Yüzüne baktım, bir şey söylemesini bekledim. Hiçbir şey.
Ye hadi, kızım. Peri gibi davranma.
Tabak doldu, sustum.
Anne, yeter dedi kocam, umursamazca.
Ama yeter kelimesi, sadece gereği yerine getirmek için söylenmişti, korumak için değil.
Ana yemeği servis ettim. Tattı, hafifçe başını salladı:
Eh, idare eder. Benim mutfağım gibi değil ama yenir.
Gerginliği dağıtmak için hafifçe güldüm:
Beğenmene sevindim.
Şarabından bir yudum aldı, gözlerime dik baktı:
Gerçekten inanıyor musun, aşk yetiyor mu?
Soru o kadar beklenmedikti ki nutkum tutuldu.
Efendim?
Aşk diyorum. Sence aile olmak için aşk yeter mi? Her şey sadece aşkla mı sürer?
Kocam sandalyesinde kıpırdadı.
Anne…
Bırak, ona soruyorum. Aşk güzel şey; ama akıl var, çıkar var, denge var.
Sanki odanın havası gitgide ağırlaşıyordu.
Anlıyorum dedim. Ama biz birbirimizi seviyoruz ve birlikte ayakta kalıyoruz.
Yavaşça gülümsedi:
Öyle mi gerçekten?
Sonra ona döndü:
Söylesene, ayakta kalıyor musunuz?
Kocam lokmasını yutamadı, öksürdü.
Ayakta kalıyoruz dedi, çok alçak bir sesle.
Ama sesi o kadar inandırıcı değildi ki, sadece ezberden bir şey tekrarlar gibiydi.
Yüzüne kilitlendim.
Bir şey mi var? diye fısıldadım.
Elini salladı:
Bir şey yok, ye hadi.
Annesi ağzını sildi, devam etti:
Ben sana düşman değilim. Kötü biri değilsin. Sadece… aşk kadını var, bir de aile kadını.
O anda anladım. Bu aslında bir akşam yemeği değil, sorguydu. Hak ediyor musun? yarışması. Ama yarıştığımı ben bilmiyordum.
Ben hangisiyim? diye sordum. Ne öfkeyle, ne savunmayla. Sadece netlikle.
Öne eğildi:
Sen uygunsun, sessiz kaldıkça.
Yüzüne baktım.
Ya sessiz kalmazsam?
O zaman problem olursun.
Sessiz bir ağır hava çöktü. Mumlar titreyerek yanıyordu. Kocam tabağına bakıyordu, sanki orada kurtuluş varmış gibi.
Sen de böyle mi düşünüyorsun? dedim ona. Ben problem miyim?
İçini çekti:
Lütfen, başlama şimdi.
O başlama şimdi darbe gibiydi.
Başlamıyorum. Sadece soruyorum.
Sinirlendi.
Ne duymak istiyorsun?
Gerçeği.
Annesi gülümsedi:
Gerçek, sofraya gelmez bazen.
Hayır dedim. Tam burada olmalı. Çünkü burada her şey ortaya çıkar.
Gözlerinin içine baktım.
Söyle bana: Bu aileyi gerçekten istiyor musun?
Sustu. O suskunluk, cevaptı.
İçimde bir şey çözülüyordu; yıllarca sıktığım düğüm yavaşça gevşiyor.
Annesi acı tadında, çok üzgün kadın tonuyla araya girdi:
Bak kızım, yuva dediğin huzur ister. Mesele gerginlik yaratmak değil, liman olmak.
Huzursuzluk mu? dedim. Nedir huzursuzluk?
Omuz silkti:
Sen işte… Sen gerginlik taşıyorsun. Hep tetikte, hep açıklama istiyorsun. Bu da bunaltıyor.
Yeniden kocama döndüm:
Bunu ona sen mi söyledin?
Kızardı.
Sadece… içimi döktüm. Annemle konuşabiliyorum bir tek.
O zaman en ağır şeyi duydum.
Konuşmuş olmasından değil.
Beni sorun gibi anlatmasından.
Yutkundum.
Yani sen mazlum, ben gerginlik miyim?
Öyle değil… dedi.
Annesi daha sert bir sesle ekledi:
Kocam bir zaman demişti: Akıllı kadın, ne zaman geri çekileceğini bilir.
Geri çekilmek
Tam o an, bana kilitlenen o cümleyi söyledi:
Ee, zaten apartman onun. Değil mi?
Gözlerine baktım.
Sonra ona baktım.
Ve zaman dondu.
Ne dedin? diye sordum sessizce.
Tatlı tatlı gülümsedi, sanki hava durumu konuşuluyordu.
Apartman. Sonuçta o aldı, onun evi. Önemli olan da bu.
Artık normal nefes alamıyordum.
Sen ona apartman sadece senin mi dedin?
Kocam irkildi.
Öyle dedim sanmıyorum.
Nasıl dedin?
Sinirlenmeye başladı.
Ne önemi var?
Çok önemi var.
Neden?
Çünkü ben burada yaşıyorum. Buraya emek verdim. Bu yuva için uğraştım. Ama sen annene buranın kendine ait olduğunu anlatmışsın, sanki ben misafirim.
O geriye yaslandı, sevince boğulmuş gibi.
Kızma, gerçek bu. Herkesin hakkı kendine. Erkekler korunmalı. Kadınlar gelir, gider.
Artık masada kadın değil, gerçeği gören insan olmuştum.
Demek bana bakışın bu? Ben her an gidecek bir kadın mıyım?
Kafasını salladı.
Abartma, dramatikleşme.
Bu bir dram değil. Gerçek fotoğraf.
Ayağa kalktı.
Yeter artık, sen her şeyi büyütüyorsun.
Her şey mi? hınzırca güldüm. Annen suratımda geçici dedi, sen sesini çıkarmadın.
Annesi ağır bir hareketle ayağa kalktı, sahte kırgınlıkla:
Ben öyle bir şey demedim.
Dediniz. Hem de sözlerinizle, ses tonunuzla, gülümsemenizle.
Kocam annesine, ardından bana baktı.
Ne olur, sakin ol biraz.
Sakin ol.
Hep bu.
Aşağılandığımda: sakin ol.
Yok sayıldığımda: sakin ol.
Yalnızlığımı gördüğümde: sakin ol.
Ayağa kalktım. Sesim düşük ama kararlıydı:
Tamam. Sakin olacağım.
Yatak odasına girip kapıyı kapadım.
Yatağa oturdum, sessizliği dinledim. Kısık sesler geliyor; annesi galip gibi konuşuyordu.
Sonra en kötüsünü duydum:
Gördün mü işte? Dengesiz. Aile olacak kadın değil.
Kocam sesini çıkarmadı.
O an, bir şey kırıldı içimde.
Kalbim değil.
Umudum.
Kalktım. Gardıroptan bir çanta aldım, gerek duyduğum eşyaları sakince toplayarak. Ellerim titriyordu ama adımlarım netti.
Salona çıktım, ikisi de sustu.
Kocam hayretle bakıyordu:
Ne yapıyorsun?
Gidiyorum.
Sen ne? Nereye gideceksin?
Bana sorun demeyen bir yere.
Annesi hafiften gülümsedi:
Eh, kendi kararındır.
Ona baktım. İlk kez korkmadım.
Fazla sevinmeyin. Gitmem, kaybettiğim için değil. Yarışmaya devam etmeyi reddettiğim için gidiyorum.
Kocam bir adım attı:
Yapma
Bana dokunma. Şimdi olmaz.
Sesim buz gibiydi.
Yarın konuşuruz.
Hayır, konuştuk zaten. Bugün, bu masada. Seçimini yaptın.
Bembeyaz oldu.
Ben bir şeyi seçmedim.
Seçtin. Sessiz kalınca.
Kapıyı açtım.
O an, son sözü söyledi:
Bu, benim evim!
Arkamı döndüm.
Sorun da bu zaten. Bunu silah gibi kullanıyorsun.
Sustu.
Dışarı çıktım.
Dışarıda, soğuk geceydi. Ama ilk defa ciğerlerim özgürce doldu havayla.
Merdivenlerden inerken içimden şunu tekrar ettim:
Her yer yuva değildir.
Bazen, sadece yıllarca dayandığın, katlandığın bir yerdir.
Ve o anda anladım:
Bir kadının en büyük zaferi, seçilmek değil;
Kendi kendini seçmektir.
Benim yerimde olsanız, kalıp o aileyi savaşır mıydınız, yoksa o geceye veda mı ederdiniz?
