Eşim küçükken yaz tatillerini her yıl babaannesinin yanında geçiriyor. Babaannesi için bu hiçbir zaman sorun olmuyor. O yıllarda babaannemin kendi işi var, her şeyi kendi başına organize ediyor, aktarlara şifalı otlar satıyor. Eşim işlerin tam olarak nasıl yürütüldüğünü hiç bilmemiş ama o zamanların şartlarına göre oldukça iyi kazandığını hatırlıyor. Babaannesi farklı bir karaktere sahipmiş. Eşimi çok sever, yemeğe para harcamaktan çekinmezmiş, fakat eğlence için tek kuruş vermezmiş. Herkes onun biriktirdiği bir şey olduğunu sanırmış. Evde içinde birçok göz olan büyük dolapları varmış ve her şey kilitlenirmiş.
Eşim çocukken defalarca bu dolaplarda ne olduğunu merak etmiş ama babaannesi hep, “Onların hepsi iş için,” dermiş. Yıllar geçip, devir değiştikçe girişimcilik yaygınlaşmış, rekabet artınca babaannesi geri kalmış. Sonrasında ise şifacı olarak çalışmaya başlamış. Hizmetlerinden hiç para almazmış ama çok zengin insanlar ona gelirmiş. Biz de hayattayken onu ziyaret etmeye giderdik. Çok mütevazı yaşıyordu, üstünde başında eski püskü giysiler olurdu, yemekleri de çok sadeydi. Yanımızda erzak götürürdük fakat o hep kabul etmezdi. “Beni şımartmayın, ben buna alışığım,” derdi.
Vefat ettiğinde, evi eşime bıraktı. Miras işlerini halletmek için gittiğimizde, kilerde gözlerimiz fal taşı gibi açıldı; çeşit çeşit yiyecek vardı ama hepsi son kullanma tarihini çoktan geçmiş. Meğer ona minnettar kalan müşterileri sürekli yiyecek getirirmiş ama o hiç dokunmamış. Fakat asıl şaşkınlığı, dolaplarını açınca yaşadık. 90lardan kalma envaiçeşit pahalı eşya, tam anlamıyla bir nadir eşyalar müzesi sanki. Hepsi akıl almaz miktarda. Neden parasını, değeri yitip gidecek şeylerde saklamış, anlayamıyorumİlk şaşkınlığımız geçince, eşim babaannesinin eski dolaplarının arasında bir defter buldu. Sayfaları solmuş ama özenle yazılmıştı; her sayfada bir eşyanın hikâyesi vardı. Kimden alınmış, hangi iyiliğe karşılık kabul edilmiş, bazılarında sadece bir isim ve bir cümle: “Oğlunun ateşi indi.” veya “Borcunu ödedi.” Her satırda babaannesinin o tanıdık mütevazılığıyla, insana ve hafızasına verdiği değer vardı.
Defteri okudukça, bu eşyaların birer birikim değil, verilen iyiliklerin sessiz tanıkları olduğunu anladık. Her kutu, her anahtar, geçmişte birilerinin hayatına dokunan görünmez bir bağdı sanki. Bize kalan sadece dört duvar, birkaç eski eşya değilmiş; asıl miras, arkasında bıraktığı görünmez izlerde, hatıralarda ve minnettarlıkta saklıymış.
Eşim son sayfayı çevirdiğinde, altına kendi eliyle şunları ekledi: “Gerçek zenginlik, sakladıklarımızda değil; paylaştıklarımızda. Teşekkür ederim, babaanne.”
Evin kapısını kapatırken, ardımızda kalan sessizlikte, uzun yılların şefkati ve sırları hafifçe yankılandı. O dolaplar da artık birer sır kasası olmaktan çıkıp, kendi anılarımızın başlangıcına dönüştü.
