Pars adındaki kedi üç kez tehlikeli diye iade edilmişti. Onu eve aldım. Ve ilk günde, kaçmaya çalışınca onu neredeyse kaybediyordum.
Henüz kartındaki üçüncü imza kurumamıştı; ama ben çoktan hata yaptığımı düşünüyor, avuç içlerimi kotuma silip bir merak ve pişmanlık duygusuyla doluyordum.
Bursa’nın kenarında, bir sığınakta çamaşır suyu, metal ve yarım kalan umut kokusu hakimdi. 42 numaralı kafesin önünde durduğumda boğazımda sessiz bir sıkışma hissettim.
İşte Pars, bir minnoş ya da pofuduk değil, sırtını hayata dönmüş gri bir gölgeydi. Beyaz fayansa bakıyor, sanki dünya ona ihanet etse de fayans asla etmezmiş gibi gözlerini ayırmıyordu.
Bunu yapmayın, dedi arkamda sığınak yöneticisi Nazan Hanım; kısa saçlı, yorgun bakışlı, iyi niyetlerin genellikle sargı bezleriyle bittiğini defalarca görmüş bir kadın.
Hiçbir duygusallık olmadan dosyayı açtı. Sadece gerçekler: Altı ayda üç aile. İlki çocuklar için kedi istemişti, Pars çocuğu tırmaladı. İkincisi yaşlı bir kadındı, oda girince Pars hep tıslıyordu. Üçüncü aile ise iki gün sonra geri getirdi, gerekçe bile sunmadılar.
Bilgisayar mühendisiyim. Aklımda her şey bir sebebe dayanır. Sistemler hata veriyorsa mutlaka bir sorun vardır. Bir şey agresif davranıyorsa kendini koruyordur.
Onun sarı gözlerine camın yansımasında bakarken kalbim daha hızlı atmaya başladı; korkudan değil, inattan. Bu kedide rastgele bir öfke yoktu. Sadece net bir yaklaşma sınırı.
Onu alıyorum, dedim ve bu kelime ağzımdan bir tür kendime ceza gibi çıkmıştı.
Nazan Hanım kısa bir nefes verdi. Tartışacak hal bırakmamış gibiydi, daha insanlar pes etmeden önce yılmıştı. Sonra bana uyarmadınız demeyin. O kırık. Herkes toparlanmaz.
İlk hafta uyum süreci değil, adeta kuşatma gibi geçti.
Yalnız yaşıyorum; küçük, şehir içinde bir evde, her şey düzenli, sessizlik mesai sonrası bir ofisi anımsatıyor. Sükûnetimi Parsın iyi geleceğini düşündüm. Tersine, o bu sakinliği bir tuzak gibi karşıladı.
Taşıma çantasını açar açmaz Pars koltuğun altına kayboldu, su gibi. Üç gün boyunca yalnızca varlığını geceleri; neredeyse fark edilmeyen adımlarını mama kabına, loş karanlıkta bir hışırtıyı ve kendi hayatıma değen soluk alma sesini hissettim.
Dördüncü gün, insanlar zorlandığında yaptığı gibi ben de bir hata yaptım. İhtiyaç ile hak arasındaki çizgiyi karıştırdım.
Erken döndüm eve. Başım deadlinelarla dolu, omuzlarım başkalarının beklentisiyle ağırdı. Canlı bir şeye dokunmak istedim; evim, ev olsun istedim sadece bir yatakhane değil.
Koltuk kenarına çömeldim, elimi uzattım ve kedilerle değil, insanın kendi yalnızlığıyla konuştuğu yumuşak bir sesle: Gel Pars çık ortaya, dedim.
Cevap mırlama değil, boğuk ve tehditkar bir homurtuydu. Yerin gök gürültüsünde titremesi gibi. Görmezden geldim. Şartsız sevilebileceğim bir kanıt arıyordum.
Acı hemen geldi. Korktu, ya da gerildi değil, patladı. Pençeleri elime indi, sıcak bir yanma, hava bir anda bıçak gibi keskinleşti. Elimi hızla geri çektim, sehpanın kenarına çarptım, dişlerimin arasından bir küfür kaçırdım.
Gölgelerin içinde, genişlemiş göz bebekleri ile bana bakıyordu. Suçlulukla değil; hayatı için savaşan biri gibi.
Yaraları yapıştırdım. Sargı beziyle beraber içimde öfke de belirdi: yorgunluğa, beklentiye, hiçbir şey vermeyen bu kediye, ve belki de haklı olan Nazan Hanıma karşı. Peki, dedim sessizce. İstersen orada kal.
İzleyen iki hafta, buz gibi bir soğuk savaş oldu. Aynı çatı, iki ayrı dünya. Odaya girince germek, bana bakınca sırtını dönmek Her ses bir görüşme, her adımım bir alarm.
Artık neden geri getirildiğini anlıyordum. İnsanlar bir hayvanı, sevsin, boşluklarını doldursun, hayatlarına sıcaklık katsın diye alırlar. Pars sıcaklık vermiyordu. Sessizliği daha da büyütüyordu. Hatta evde bile bazen istenmeyen olabileceğini hatırlatıyordu.
Bir akşam telefonumu elime aldım. Sığınağın numarası ekranımda, parmağım aramaya uzanmıştı. Çözüm bulmanın kolaylığını kendimde bir an dışarıdan izliyordum.
Ve sonra o salı geldi.
Gün beni ezmişti. İşte her şey dağıldı: Hatalar, toplantılar, bakışlar, suçun adını anmadan üzerime yığılan baskı. Eve döndüm; içimden taşan bir yorgunluk vardı.
Kapıyı açtım, çantayı köşeye fırlattım, ışığı yakmadım. Parsı çağırmadım. Normalmişim gibi davranmadım.
Yere, salonun zeminine sırtımı duvara yaslayıp oturdum. Gözlerimi kapattım ve yalnızca derin, sıkıntılı nefes aldım.
Zaman uzadı.
Sonra minik adımlar duydum.
Tık. Tık. Tık.
Kımıldamadım. Ne yaparsa yapsın, umurumda değildi. Artık kırılan gururumu koruyacak halim yoktu.
Sıcak bir şey ayağıma dokundu ve hemen çekildi.
Gözlerimi açtım. Pars, benden bir metre ötede oturuyordu. Ne kucağımda ne de yanımda, tam bir metre. Onun çizdiği net bir mesafe.
Bana öfkesiz baktı ve yavaşça gözlerini kırptı.
O an, içimde bir şey düştü. Ama acıdan değil; anladığımdan. Hepimiz, o üç aile ve ben, aynı yanlışı yapmıştık. Ne zaman bize gerekiyorsa onu almak istemiştik. Onun sınırlarını huysuzlukla karıştırmış, korkusuna agresiflik demiştik.
Pars kötü değildi. Kapalıydı. Temkinliydi. Kendi alanını savunmaya ihtiyacı vardı.
Ve acı bir şekilde, bana çok benziyordu.
Anladım, diye fısıldadım karanlıkta; bu anı bozmamak için neredeyse canım yanıyordu.
El uzatmadım, yaklaşmadım. Sadece olduğum yerde kaldım, dokunmak istemeyen birine, ama görmeye izin veren birine yaklaşır gibi.
Sana dokunmayacağım. Söz.
Uzun süre baktı, sanki doğruyu söyler miyim diye tarttı. Sonra yavaşça yere uzandı. Yumak gibi değil, temkinli, başı önünde. Kuyruğu bir kere oynadı, sonra sustu.
Neredeyse bir saat böyle kaldık; insan ve kedi, bir metre parke ile ayrılmış, ama bir anlaşmayla bağlı. Yıllardır hissettiğim en özel sessizlikti.
O geceden sonra onu cezbetmekten, temasa çağırmaktan vazgeçtim. Zorlamadım, ikna etmeye çalışmadım. Eve gelip ona başımla selam verdim, hayata devam ettim.
Önce o değil, mesafe değişti. Bir metre, yarım metreye indi. Sonra bir akşam, Pars koltuğun öbür ucuna uzandı, ben çalışırken. Ne şımarıklık gösterdi, ne kendini sevdirmek istedi. Sadece oradaydı.
Üç ay geçti. Başkalarına komik gelebilir ama benim için bambaşka bir şey oldu.
Dizüstümde yazı yazarken hafif bir ağırlık hissettim: Pars yanıma sokulmuştu. Sanki bunu bir yakalama fırsatı olarak kullanıp kullanmayacağımı test etmek ister gibi.
Kıpırdamadım. Yazmaya devam ettim, ama gözlerim doldu, kelimeleri kaçırdım neredeyse.
Altı ay sonra, Nazan Hanım onu tanıyamazdı. Ama Pars bir kucak kedisi olmadığı için değil. Hala misafir gelince kaybolur, ani hareket yaparsam geri çekilirdi.
Ama artık beni kapıda karşılıyor. Üç adım mesafe geriden. Bakar, gözlerini ağır ağır kırpar. Bu bizim selamlaşmamız, iyi ki geldin deyişimiz.
Dün akşam, klavyemin kenarında uyudu. Elimi tam yanına, temas etmeden bıraktım; birkaç milimetre aralıkla. Bir gözünü açtı, baktı, iç çekti ve rahatça uyumaya devam etti.
O anda sanki en zoru atlatmış gibiydim. Ama sonra o cumartesi sabahı, kapı zili çaldı. Evde bir tamirci belirdi ve apartman kapısı, olması gerekenden bir saniye fazla açık kaldı.
Gri bir gölge, şıkırtı, kaçış sesi, aniden alınan bir karar.
Hayır Pars! diye seslendim.
Koridora fırladım. O, ilk basamakta taş kesilmiş, kulakları çekilmiş, gözleri kaçmaya kilitlenmişti. Bir adım attım; vücudu yay gibi gerildi, neredeyse kopacaktı.
Vücudu benim adımımla titredi ve orada, karakter değil, saf bir dehşet vardı. Gurur da kayboldu.
Yerde, duvara sırtımı yaslayıp aniden oturdum. Daha yakın değil, daha yüksek değil. Kendimi küçülttüm, tehdit olmamak için. Evdeki tamirci bir yandan uğultu yapıyor, metal parçalar şıngırdıyordu; her ses, Parsın tolere ettiği sessizliğe bir ihanet gibi geliyordu.
Birkaç kapı ötedeki göz deliğinden, dağınık saçlı yaşlı bir komşu kadın dışarı baktı; bir sebep olmadığı sürece apartmanda kimseye gösterilmeyen şüpheli bir bakış.
Düştünüz mü? diye sordu; sesi saldırgan değil, kontrolcüydü.
Hayır, dedim sessizce. Kedim dışarı fırladı. Korktu şu an.
Gözlerini Parsa çevirdi, merdivende taş gibi duran, nefesi hızlanan gölgeyi gördü. Yaklaşmadı, elini uzatmadı, pisi pisi yapmadı. Sadece yavaşça başını salladı. O zaman kımıldamayalım, dedi.
Bu sadelikle yüzüme hafif bir sıcaklık geldi. Destek için internetteki onlarca öneriden daha anlamlıydı. Karşılıklı bekledik; Pars da korkusunda, sıkışmış bir şişe boynundaki gibi çaresizdi.
Alçak sesle konuştum. Onu çağırmadan, ikna etmeye çalışmadan: Buradayım. Sana yaklaşmayacağım.
Pars, evdeki gibi sakin değil, endişeyle göz kırptı. Sonra kafasını çevirdi, hafifçe kokladı, bir basamak indi, sonra bir daha Ve köşe başından kayboldu. Koşmadım arkasından, içimdeki her refleks yetiş dese de.
Artık biliyordum: Güveni zorlamak, kırmak kadar aceleyle kaybedilirdi.
Eve döndüm. Tamirciye af diledim; o gidene kadar sabırla bekledim. Tehditten çok anahtarcı olan bu adam çıkıp gittikten sonra, giriş kapısını ardına kadar açtım. Kaçış için değil, geri dönüş için bir yol olarak.
Salonun zeminine oturdum, ilk o salı gibi sırtımı duvara verdim. Telefonumu uzağa bıraktım, panikleme refleksimi azaltmak için.
Yarım saat geçmek bilmedi. Sonra bir saat. Ağzımdaki kuruluğun nedeni, yıllardır kontrol edemediğim şeylerle başa çıkma yorgunluğumdu.
Tam onu apartmanda hayalet gibi, komşu kapılarının altında kaçarken düşünmeye başlamıştım ki
Tık. Tık. Tık.
Kapı aralığında belirdi; koridorun loş ışığında gri bir gölge. İçeri aniden dalmadı. Beni uzun uzun süzüp, tuzak var mı, yakalayacak mıyım karar vermeye çalıştı.
Kımıldamadım. Sadece daha yavaş nefes aldım, avcı gibi tınlamamak için.
Pars bir adım, sonra diğer adımıyla eve girdi. Evine değil, bir anlaşmaya dönüyordu adeta. Yanımdan bir kol boyu mesafe ile geçti, pantolonumun ucunu hafifçe okşadı. Bir an, kendi seçimiyle.
İçimdeki bir düğüm çözüldü. Bu mutluluk değil; güvenin korkusuzluk olmadığını idrak etmekti. Güven, korkuyu aşarak geri dönmekti.
Sonraki günlerde yine uzaklaştı. Ben yokken yedi, gizlendi. Yine evin hayaleti oldu. Bunu, bir anlık dikkatsizliğimin bedeli olarak kabul ettim.
Onu tekrar sevimlilikle cezbetmeye çalışmadım. Sözümü tuttum: Onun alanını ihlal etmedim.
Üçüncü gece, ufak ama gerçek bir barış oldu.
Bilgisayar başında çalışırken sırtımda bir bakış hissettim. Pars, halının üstünde yatıyordu; yarım metre değil, iki metre ötede. Sanki Beni neredeyse kaybettiğini unutma diye hatırlatıyordu.
Aynı anda gülümsesem mi, ağlasam mı bilemedim. Çünkü bana ceza değil, ders veriyordu.
O sabah evime bakışım değişti. Artık kale değil; acil çıkışlara ihtiyaç duyan biriyle paylaşılan bir alan oldu.
Onun alanları sabit tuttum, gereksiz yere eşya yerini değiştirmedim. Kapıyı bir saniye bile açık bırakmadım. Bu, korkudan değil, onun dünyasını saygıdan kaynaklandı.
Garip bir şekilde bu bana da dönüp vurdu. Kimi zaman kendi hayatımda da başkalarının baskılarına, taleplerine ya da ruh hallerine karşı kapımı açık bırakmışım. Pars bana, bu kapıları sessizce kapatabilmeyi öğretti.
Bir pazar günü kız kardeşim aradı. Onunla görüşmeleri hep yoğunluk bahanesiyle erteler olmuştum. Gerçeği ise daha basitti: İçim boşken normal ve neşeli gözükmek zordu.
Kahveye geleyim, bir saatliğine? dedi; sanki bir rica değil, sıcak bir gerçek gibi.
Koridorda duran Parsa bakıp, istemsizce reddetmeye hazırlanıyordum ki; bir an durdum ve farklı bir cevap verdim: Tabii, sadece ona dokunmayalım, kendi isterse gelir.
Kız kardeşim, bir kutu kurabiye ile geldi. Ne büyük sarılmalar ne de nerede o kedi deyip zorladı. Sesi düşük, fincanları masaya usulca koyuyordu; sanki gürültü yapmamak gerekirmiş gibi.
Pars uzun süre ortada yoktu. Ama varlığını bir sensör gibi hissediyordum. Kız kardeşim iş, günlük şeyler anlatırken, ilk defa cevaplarımın boğazıma düğümlenmediğini fark ettim.
Ve Pars kapının eşiğine çıktı, daha ileri değil Mesafe onun seçimiyle belliydi. Bana, sonra ona baktı, gözlerini ağır ağır kırptı.
İçimde bir huzur geldi. Bu, onu kabul etti değil; beni misafirlerime aksesuar yapmadığımı ve sahiplenmeden saygı gösterdiğimi onayladı.
Kız kardeşim Parsa bakıp sesi daha alçak, daha sıcak konuştu. Çok güzelmiş. Sanki çok düşünüyor gibi
Ben hafifçe gülümsedim. Her zaman düşünür.
Giderken kapıda elimi sıktı. Değişmişsin. Farklı nefes alıyorsun, dedi.
O koridorda kaldım, bu kelimeyle. Pars üç adım gerideydi; yavaşça göz kırptı. Ben de aynı şekilde cevap verdim. Sanki onayladı: Evet, gerçekten değiştin, çünkü kırmadan sevmeyi öğrendin.
Birkaç gün sonra, Nazan Hanımın yorgun sesini hatırladım: Herkes toparlanmaz. Ama Pars eskiye dönmedi aslında. Sadece, insanlar onu rahat olmaya zorlamadığında gerçek yerini buldu.
Cuma akşamı, sığınağa tekrar gittim. Hava nemli, şehir griydi. O bildik çamaşır suyu kokusu bir kez daha suratıma çarptı ama bu kez, ardındaki korku ve sabrı anlatabildiğim için yadırgamadım.
Nazan Hanım beni gördü, kaşlarını çatmaya hazırlanıyordu.
Sakın bana dedi.
Yok, dedim hemen. Geri getirmeye gelmedim. Sadece haber vermek istedim, o artık evinde.
Bir an durdu, omuzlarında bir sevinç titredi sanki, kendine bile fazla gelen bir huzur.
Ona kısa, gösterişsizce anlattım: O salı gününü, mesafeyi, tarafımızdan yapılan anlaşmayı; tamirciyle, kapıdaki kaçışı ve Parsın geri dönüşünü.
Sessizce dinledi. Gözlerinde yılların yorgunluğu vardı.
Sonunda, hafifçe güldü, derin bir nefesle: En zoru anlamışsınız, dedi. Kurtarmak değil beklemeden var olmasına izin vermek.
Kafeslerin yanında durdum, demir parmaklıkların ardında hayatın tıslamasını dinledim. İçimde kahramanlık değil, sessizce yararlı olabilme isteği uyandı.
İsterseniz bazen yardımcı olabilirim. Temizlik yapar, dokunulmaması gerekenlerle otururum. Beklemeyi bilirim.
Daha dikkatle baktı ve yavaşça başını salladı. Her zaman acele etmeyen insanlara ihtiyacımız var.
O akşam eve döndüm. Pars kapının yanında, üç adım geride bekliyordu. Göz kırpınca ben de kırptım. Her şey aynıydı; ama içimde bir genişlik vardı artık.
Aylar geçti. Pars bir dizüstü kedisi olmadı, olmasına da gerek yoktu. Hala temkinli, gururlu ve misafir gelince saklanan, hareketlerimi aniden yaparsam uzak duran bir kedi.
Ama bazen yeni bir adım atardı. Paylaşmak için değil, samimi olduğu için.
Bir salı günü, yine yorgun döndüm eve. Kafam gürültülü, düşünceler kopuk. Kendi kendime yerlere oturdum, sırtım duvara; gözlerim kapalı, hiçbir şey beklemeden.
Tık. Tık. Tık.
Pars yavaşça yaklaştı. Bu kez bir metre ötede durmadı. Daha yaklaştı. Sonra daha yaklaştı ve yanımda dizime usulca dokundu. Sanki kahramanlık değil, olması gereken bir karar.
Hemen dokunmadım. Sadece nefes aldım, o inatçı, küçük varlığın sıcaklığını hissettim. Bana hiçbir şey borçlu olmayan, ama yine de kalmaya karar veren küçük bir hayat.
Ve o sessizlikte anladım: Bazen mutluluk, kucak ya da sözlerde değil. Güvenmeye çok nedeni yokken, yine de sana yer açan bir canlının varlığında saklıymışYan yana, hiçbir beklentiye sığınmadan, sadece varlığı paylaşarak oturduk. Parsın kuyruğu bacağıma hafifçe değdi, ardından usulca yanımda kıvrıldı. Sesi, fısıltı gibi bir mırlamaya döndü; kabullenilmiş, acele etmeyen bir huzurun melodisiyle.
O an ne geçmişin yaraları, ne kayıp anlar, ne de tamamlanmamış sevinçler vardı. Sadece iki yaralı yaşam, birbirinin sınırına saygı göstererek aynı odada barınabiliyordu.
Kollarımı kavuşturdum, gözlerimi kapattım. O küçük sıcaklık, taşıdığım endişelerin arasından sızdı; belki Parsın bana, Sen de korkabilirsin, ama kaçmadan kalabilirsin deyişiydi.
Bazen, ait olmak hiç dokunmadan da mümkün. Bazen, mutluluk bir pencere kenarında iki gölgeye, ya da bir göz kırpışına sığar.
Ve Pars hafifçe başını bana yasladığında, yalnızca içimden hoş geldin dedim hem ona, hem ilk defa kendime.
