Durum şu: Eğer basit insani sözleri anlamıyorsanız, size daha açık şekilde anlatacağım! Çocuklarım benim çocuklarım. Kim, ne zaman ve hangi şartlarda onlarla görüşecek, sadece ben anneleri olarak karar veririm. Siz onları bir daha göremezsiniz, ta ki bana ve çocuk yetiştirme kurallarıma saygı göstermeyi öğrenene kadar!
Telefondaki ses birden tizleşip çığlık atmaya başladı, sonra bir tık sesi duyuldu ve ardından kısa, umursamaz arama sinyalleri geldi.
Nermin Hanım yavaşça telefonunu mutfak masasına koydu. Elleri titrerken göğsünde ağır bir, yakıcı bir kırgınlık dolaşıyor, nefesini zorlaştırıyordu. Sandalyeye çöküp gözlerini soğumuş bitki çayına dikti. Geniş, pırıl pırıl mutfakta sadece buzdolabının monoton uğultusu sessizliği bölüyordu.
Bu dev kavganın sebebi, tamamen bir hiç uğruna, sadece sabun köpükleri ve bir kaç çikolata oldu. Nermin Hanım, işten dönerken beş yaşındaki torunları, ikiz Alper ve Tanı anaokulundan almıştı. Salı ve perşembe böyle yapar ki, gelini Ayşen yoga stüdyosuna ve manikürcüye rahatça gidebilsin. Eve doğru yürürlerken hafif bir mantar yağmuru başladı. Çocuklar coşkuyla sabun köpüğü uçuruyor, lastik çizme ile küçük su birikintilerine zıplıyor, Nermin Hanım da onların tatlı neşesini görünce çikolata ile ödüllendirdi.
Ayşen, bir saat sonra gelince tam anlamıyla bir kriz çıkardı. Çocukların yağmurda üşüyüp hasta olabileceğini, çikolataların palm yağı ve şeker dolu olduğunu, bunların minik psikolojilerine zarar verdiğini ve Nermin Hanımın kendisini sabote ettiğini bağırarak anlattı. Nermin Hanım’ın uzlaştırıcı çabaları agresif duvarı aşamadı. Sonunda gelini onu dışarıya gönderdi ve bir saat sonra arayıp kesin hükmünü bildirdi: Torunlarla görüşmesi yasaklandı.
Nermin Hanım alnını ovuşturdu, başı zonklamaya başlamıştı. Elli sekiz yaşındaydı. Tüm hayatı boyunca büyük bir inşaat şirketinin finans bölümünde çalışmış, düzen ve mantığa alışmıştı. Ama oğlunun ailesiyle ilişkilerde hiçbir mantık işlemiyordu.
Oğlu Burak, altı yıl önce Ayşenle evlenmişti. Ayşen taşradan, güzel bir kadın ve büyük hayalleri vardı. Altı yıl önce, hamile kaldığında, ev meselesi ciddileşti. Burak, orta düzey bir yönetici olarak çalışıyor, maaşı zar zor yetiyordu. Nermin Hanım, yıllarca biriktirdiği tüm birikimini üç odalı bir dairenin peşinatı için verdi. Daireyi eşit olarak Burak ve Ayşenin üstüne yaptılar ama kredi onayı için Nermin Hanım kefil oldu ve her ay kredi ödemesini üstlendi. Kredi tutarı oldukça yüksekti yirmi beş bin lira. Bunun için emekli olmayı erteledi, akşamları küçük firmaların muhasebesini yapmaya başladı, tatil hayalini askıya aldı.
Yıllarca sistemli şekilde oğlunun hesabına parayı aktardı. Ayşen bunu doğal karşılıyordu. Onun dünyasında, büyükanneler torunlarına konut sağlamak zorunda, çocuklara bakmalı ve gelinin isteğiyle hareket etmeliydi; ne fikir verir, ne tavır gösterirdi.
O akşam Burakı aradı. Oğlu hemen açmadı, açınca da alçak bir şakıma konuşuyordu, belli ki eşinden gizli balkonda.
Anne, yine aradın, Ayşen hâlâ sinirli Sen Ayşeni biliyorsun, neden karşı çıktın? O çikolatalar Özür dilesen, bir daha yapma de. O, başta olduğuna dair hissiyatı istiyor.
Burak, ne için özür dilemeliyim? Torunlarıma tatlı verdiğim için mi? Yağmurda neşelenmelerine izin verdiğim için mi?
Anne, lütfen uzatma, evde zaten ortam gergin, Ayşen ağlıyor, stres yüzünden sütü kesildiğini söylüyor. Ona uy, yoksa seni torunlarla görüştürmez.
Nermin Hanım gözlerini kapadı. Bu otuz yaşındaki yetişkin oğluna üzülüyordu; kendi evinde balkon köşesine çekilmiş, eşinin öfkesinden korkuyordu.
Duydum seni oğlum, dedi ve telefonu kapattı.
Günler Nermin Hanım için bir işkenceye dönüştü. Çocukların sesi, sıcak elleri, anaokulundan anlattıkları komik hikayeler Hepsi onu özletiyordu. Marketten alışkanlıkla en sevdikleri yoğurdu aldı, ama ağlaya ağlaya kendi kendine kahvaltıda yedi. Birkaç kez gelini aramaya çalıştı, ama Ayşen aramaları reddetti ve gücünü gösterdi.
Cuma günü işyerinde, mali tabloları toparlarken, masasında en yakın arkadaşı ve iş arkadaşı Ayfer bir şeyler sezdi.
Nermin, bu hafta kötü görünüyorsun. Yine gelinin mi bir oyun oynuyor?
Nermin Hanım bir iç çekişle her şeyi anlattı: yağmur, çikolata, görüşme yasağı ve balkon fısıltısı. Ayfer başını sallayarak dikkatle dinledi.
Bak Nermin, dedi Ayfer ciddi bir şekilde. Sen resmen torunlarını görebilme hakkı için aylık abonelik ödüyorsun.
Bu söz bomba gibi patladı. Nermin Hanım elinden kalemi düşürdü.
Ne diyorsun Ayfer? Bu yardım…
Yardım, insanlar minnet duyduğu zaman olur. Sana şantaj yapıp çocuklar üzerinden manipülasyon yapıyorlar, sen de her ay yirmi beş bin lira verip her şeyden vazgeçiyorsun. Ama bu bir şefkat satın alma hali. Şefkat satılmaz. Ayşen senin zayıf yerini buldu, senden hep alacak, torunlar ipine asılarak.
Nermin Hanım tüm gün bu sözleri düşündü. Eve dönüp bankacılık uygulamasını açtı.
Ay başı yaklaşmıştı kredi ödemesi günü. Normalde bu günlerde Burakın hesabına para yollardı. Hesapta maaşı ve ek çalışmalardan kazandırdığı para vardı; bunlar uykusuz geceler, bel ağrısı ve tatilden vazgeçişle birikmişti. Ve tüm bunları, torunlarına sarılmasını yasaklayan bir kadına veriyordu.
Nermin Hanımda bir şey kırıldı. Gerilmiş bir tel gibi, soğuk, berrak bir netlik hissetti. Ne Burakı aradı, ne Ayşene mesaj yazdı. Sadece telefonu kapadı ve bu kez demli siyah çay hazırladı.
Ertesi sabah telefonunun ekranında Burakın adı yanıp söndü. Nermin Hanım sakin bir şekilde kahvesini içip ağzını sildi ve telefonu açtı.
Anne! Anne, ne oldu?! Bankadan SMS geldi, kredi ödemesi gelmemiş! Faiz cezası başlatmışlar! Kartın mı kilitlendi, uygulama mı bozuldu? Anne, hemen para göndermeliyiz, çok yüksek ceza olacak!
O, camdan dışarı, yaprakları süpüren görevliye bakıyordu.
Kartımda sıkıntı yok, Burak. Uygulama da normal çalışıyor.
Bir anlık sessizlik oldu, Burak şaşkınlıkla;
Peki, neden para yatmadı? Unuttun mu?
Unutmadım. Göndermemeyi seçtim.
Bağlantı bir an sarsıldı, sanki Burak nefesiyle boğulmuş gibi oldu.
Nasıl yani göndermemek? Anne, şaka yapıyorsun! Hesabımız boş, Ayşen dün masaj aboneliği aldı, kendimiz ödeyemeyiz! Durumumuzu biliyorsun!
Mali durumunuz size ait, oğlum Nermin Hanım sanki maliye raporu okuyor gibi sakince cevap verdi Otuz yaşında yetişkin insanlarsınız. Kendi kurallarınız var. Ayşen bana, evde yabancı olduğumu ve çocuklarla bile görüşmeye hakkım olmadığını açıkça söyledi. Yabancıysam neden sizin ev kredinizi ödeyeyim ki?
Anne, bu şantaj! Burak bağırdı.
Hayır, Burak. Şantaj, çocuklar üzerinden insanları yönlendirmektir. Benimki, sizin davranışlarınızın mantıklı bir sonucudur. Artık sizinle ilgilenmiyorum. Cüzdanımı da rahatsız etmeyin. Krediyle ilgili sorunları kendiniz çözün.
Telefonu kapattı. Uzun zamandır ilk kez rahat nefes aldı.
O gün akşamı zile basıldı. Kapıda Burak ve Ayşen vardı. Ayşen öfkeli gözlerle, yanakları kızarık, Burak ise başını öne eğip sessizce bekliyordu.
Nermin Hanım onları sessizce içeri aldı, oturmalarını teklif etmedi.
Akıl sağlığınız yerinde mi Nermin Hanım?! Ayşen hemen öne atıldı. Ne yaptığınızın farkında mısınız? Çocuklarınızı sokakta mı bırakmak istiyorsunuz? Kırgınlığınız yüzünden çocukları evsiz mi edeceksiniz?!
Nermin Hanım duvara yaslanıp kollarını önünde birleştirdi. Gelini uzun uzun inceledi. Artık çığlık atan, kurallarını dayatan o kadın gitmişti; karşısında kontrolü kaybetmiş birinin korkusu vardı.
Kimse çocukları sokakta bırakmaz, Ayşen Nermin Hanım sakince yanıtladı. Onların sağlıklı, yetkin ebeveynleri var. Daire size ait. Kredi de öyle. Ödeme yapmazsanız, banka ipoteği tahsil eder, yasada açıkça yazıyor. Bu durumda daire açık artırmaya çıkar.
Nasıl bana yasa maddesi okuyorsun?! Ayşen öfkeyle inledi. Kredi ödemeyi sen üstlendin! Hesabımızdan her ay parayı bekliyorduk!
Size yıllarca gönüllü yardım ettim, oğluma ve torunlarıma olan sevgimden Nermin Hanım ve sesinde ilk kez çelik vardı Tatil, tedavi, giyimden vazgeçip sizin rahatınız için uğraştım. Ama siz beni bir ATM ve ücretsiz dadı sanıp istediğinizde kapatabileceğinizi düşündünüz. Torunları görmeyi yasakladınız, beni aileden sildiniz. Şimdi sizin oyununuzu kabul ettim. Ben yokum. ATM bozuldu.
Ayşen şaşkınca Buraka baktı, destek bekledi. Burak sessizce ayakkabısına bakmaya devam etti.
Şimdi ne yapacağız? Ayşenin sesi yükseldi, panikle savaşmaya başladı. Bizde o kadar para yok! Burakın maaşı doksan bin, zor geçiniyoruz!
Yetişkinler ne yapar? Nermin Hanım omuz silkti. Bütçeyi gözden geçirir, Burak ek iş bulur ya da daha iyi maaşlı bir iş değiştirir. Sen de çocuklar tam gün kreşteyken işe başlayabilirsin. Araba satılır, kredi yapılandırılır, taksitler yeniden düzenlenebilir Çare çok. Ama artık bu sorunları siz çözeceksiniz.
Ayşen bir anda başka bir tavır takındı, yüzü yalvarıcı oldu.
Nermin Hanım Biz fazla tepki verdik. Ben stresliydim, hormonlar, ayın evresi İsterseniz çocukları tüm hafta sonu alın! Ne isterseniz yapın, kek bile yedirin. Bu tartışmayı unutalım. Sadece parayı gönderin, banka bekliyor
Nermin Hanım içten bir sıkıntı hissetti: Kendi çocuklarını pazarlık konusu yapmak. Bu kadar basit, yirmi beş bin lira için bütün prensipler unutuluyordu.
Sevgi satılmaz, Ayşen Nermin Hanım, akıllı arkadaşının sözünü tekrarladı Torunlarım bir emlak pazarlığında el altı oynatılacak bir şey değildir. Onlarla elbette görüşürüm, ama ikiniz de büyükannenin bir insan olduğunu anladığınızda ve sevgi beklediğinizde. İpotek ödemesi yapmayacağım. Son kararım budur.
Kapıya doğru ilerleyip açtı, çıkışa işaret etti.
İyi geceler. Ödemeyi geciktirmeyin, faiz her gün artıyor.
Kapı kapandığında, Nermin Hanım mutfağa gidip iki yıldır açmadığı bir kırmızı şarap şişesini açtı, küçük bir yudum aldı. Acı ya da yalnızlık bekledi, ama bunun yerine büyük bir güç ve huzur hissetti. Kendi hayatını geri almıştı.
Sonbahar kendini göstermeye başladı, parkta ağaçlar sarı ve kırmızıya döndü. O koridordaki konuşmadan üç ay geçmişti. Nermin Hanımın hayatı kökten değişti. İpotek yükünden kurtulunca akşam ek işleri bırakmıştı. Artık yürüyüşe, kitap okumaya, havuza gitmeye zamanı vardı. Ekstra kazancını kendisine harcadı: yeni sezon elbise, pahalı bir yüz kremi ve en önemlisi iyi bir termal otel için Kaplıcada tatil bile aldı.
Oğlu ve gelinin durumu ise daha sıradandı. Şantaj işe yaramayınca ve banka gerçekten dava açınca, yetişkin olmak zorunda kaldılar. Burak, balkon köşelerine saklanmanın işe yaramadığını anlayınca akşamları ve hafta sonları takside çalıştı. Ayşen, ağladığı birkaç gün sonrası, ekonomist diplomasının tozunu silip küçük bir ticaret şirketinde işe başladı. Yoga ve pahalı manikür yerine evde egzersiz ve basit ojeye geçildi, organik tatlılar yerine elma ve indirimli bisküvi yediler.
Mali durumları çok daha sıkı oldu, her kuruş hesaplandı. Ama bu gerçek, onlara iyi geldi. Ayşenin sabah akşam işte çalışması, boş kavgalara ve entrika yaratmaya gücü kalmadı.
Nermin Hanım termal otele gitmeden bir gün önce kapısı çaldı. Kapıda Burak, yanına sevinçle sıçrayan Alper ve Tanı almıştı.
Merhaba anne, dedi Burak yorgun, gözlerinin altında gölgelerle ama net ve olgun bir bakışla. Termale gideceğini duyduk, çocukları seni uğurlamaya getirdim. Ayşen selam gönderiyor, özür diliyor, işte geç kaldı, rapor dönemiymiş.
Nermin Hanım diz çöküp iki sıcak minik bedeni kucakladı, sokak ve çocuk şampuanı kokusu ile mutlu oldu.
Babaanne, artık kreşe scooterla gidiyoruz! dedi çocuklar neşeyle. Annem dün sosis haşladı!
Onları kucakladı, gözlerinde sevinçten yaşlar vardı hiçbir şart yok, hiçbir pazarlık yok. Sadece babaanne ve torunlar.
İki saat mutfakta oturup, ev yapımı krep ve çilek reçeli yediler. Burak çayını yudumladı, kredi işlemlerini anlattı, Ayşenin işte yetenekli olduğunu söyledi. Para istemedi, kaderine şikayet etmedi. Gerçek bir aile reisi gibi konuştu, sorumluluk aldı.
Onları uğurlarken Nermin Hanım oğlunu sıkıca kucakladı.
Çocukları getirdiğin için teşekkürler, Burak.
Asıl teşekkürler sana anne dedi Burak sessizce, montunu giyerken. Bize akıl verdin, paradan daha değerliymiş.
Ertesi sabah Nermin Hanım konforlu bir trenin güney istikametinde koltuğunda oturuyordu. Dışarıda sonbahar manzaraları geçip gidiyor, önünde çay buharı yükseliyor ve çantasındaki kitap uzun zamandır okumak istediği bir romandı. Gülümseyerek düşündü Hayat bazen zor ve acımasız kararlar almamızı gerektirir; ancak ancak böylece bencil döngüyü kırıp gerçek değerleri geri getirmek mümkündür. Saygı satın alınmaz, fakat insanları kendine saygı duymaya zorlayabilirsin sadece bir işlev olmaktan vazgeçtiğin anda.
Hayattan bir ders almak gerekirse; gerçek sevgi ve saygı, başkalarının önerdiği kurallarla değil, sınırlarını koruyup kendine kıymet verdiğinde doğar.
