Beni küçük kız kardeşimden ayırdılar. Geriye baktığımda elimde kalan tek şey, dedemin bana bıraktığı eski, paslı bir depo oldu.
On sekiz yaşıma bastığım gün, devlet sistemi artık kendi başıma yaşayabilirim dedi.
Ne bir kutlama, ne de bir sarılma oldu.
Sadece içinde sahip olduğum her şeyin bulunduğu siyah bir poşet… ve şaka gibi görünen bir kağıdın olduğu sarı bir zarf.
Marttı ama İstanbulda mart ayı insanın iliklerine işler.
Gökyüzü sabun köpüğü rengindeydi, rüzgar ise, ayakkabımdaki deliklerden sanki tam acıyan yeri biliyormuş gibi içeri süzülüyordu.
On iki yaşımdan beri yaşadığım Gökçeada Sevgi Evinin çatlamış beton merdivenlerinde ayakta duruyordum.
Arkamdan kapı kapandı. Sert bir gürültü çıkarmadı. Dramatik bir an yoktu.
Sadece küçük bir tıkırtı karanlık bastığında çıkan o sessizlik gibi.
Kutlu olsun, Emre dedi sosyal hizmet görevlisi, ne soğuktu ne sıcak. Bu son yardımız. Beş yüz lira.
Ve bu bir noterden geldi. Görünüşe göre deden sana bir şey bırakmış.
Zarfı göğsüme bastırdım, yemekhane camındaki telle birlikte kardeşim Zeynepi görebildim. O da on iki yaşındaydı. Yüzü cama yapışmıştı, açık eliyle camı aşmaya çalışıyormuş gibiydi. Vedalaşmamıza izin vermediler. Olay çıkarmayın, dediler. Sistemi sarsıyor.
Biz de sadece bakıştık. O cam, onunla aramda koskoca bir ülke gibi oldu.
Siyah poşetim hafifti: iki pantolon, üç tişört, ince bir mont, annem küçükken bana okuduğu bir hikaye kitabı, bir de dört kişilik bir aile fotoğrafı: babam beni kucaklamış, annem kahkahalar atıyor, Zeynep pamuk şekeriyle gülüyor en arkada ise dedem, fotoğrafa girmek istememiş gibi ama aslında hepimiz gözünün önünde.
Hiç arkama bakmadan yürüdüm çünkü duraksasam, orada kalırdım ve yerin dibine girerdim.
Otogar kahve ve çamaşır suyu kokuyordu. Plastik bir bankta oturdum, zarfı açtım. Zarfın içinden, adını bile zor okuduğum bir Karadeniz kasabasındaki Noter Alpaslan Demirden bir mektup çıktı. Mektup hukuki terimlerle doluydu, özetle diyordu ki:
Dedem bana bir arsa bırakmış. Elektriği yok, suyu yok; neredeyse bin metrekarelik, 7-B Parsel diye bir yer. Sahip çıkmam için gitmem ve devlete birikmiş emlak vergisini ve hisse devir harcını ödemem gerekiyordu.
Toplam: yüz lira.
Yüz lira bir arsa için.
Sessizce güldüm. Yüz lira iki simit, bir ayran parasıydı. Eminim bir kandırmacaydı. Zarfın içinde telefondan çekilmiş, bulanık bir foto da vardı: gri bir kare, ormanla çevrili, ortasında uzun ve eğik bir şey; eski türden, yarım boruya benzeyen metal bir depo.
Tenekeden hurda, kimsenin uğramadığı bir yerde.
İlk tepkim, kağıdı çöpe atıp hemen iş aramaya gitmek oldu. Çünkü bir plan, bir oda, ne olursa olsun lazımdı. Kardeşim Zeynep için para biriktirmeliydim. Sistem, acıyıp da kardeşini geri vermez çünkü. Zeynepin de zamanı kısıtlıydı: altı yıl ve bir siyah poşet.
Ama kağıt bir türlü aklımdan çıkmadı.
Yüz lira.
Gidecek bir yer.
Bir haritada, ne kadar berbat olursa olsun, bana ait bir nokta.
Gișeye yaklaştım, tabelalarda iki yer yazıyordu: biri Ankara, barınacak anonimlik sözü veriyor; bir diğeri ise noterin kasabası. Hayatımda ilk gerçek kararımı orada verdim.
Biletimi Karadenize aldım.
Otobüste dağlar yükseldikçe, dünya sanki etrafımda kapanıyordu. Bir bakkaldan ödünç aldığım eski bir telefonla Zeynepi aradım evet, 30 gün aramayın kuralını çiğnedim çünkü bazı sözler kuralsız olur.
Abi? sesi küçücük, ürkekti Neredesin?
Bir yere gidiyorum, Zeyno. Dedenin mirası var, bir arsa.
Ev gibi mi?
Henüz değil, ama… arsa ve bir depo. Orayı düzelteceğim. Yuva yapacağım. Sonra seni alacağım, söz.
Uzun bir sessizlik oldu. Sanki, o sesiyle yuvanın neye benzediğini hatırlamaya çalışıyordu, çünkü başka hiçbir şey yoktu elinde.
Üzeri kapalı mı?
Gülerek boğazımdaki düğümü yuttum.
Evet. Hatta nerdeyse tamamı çatıdan ibaret.
En azından bir şeymiş fısıldadı Kendine dikkat et abi.
Sen de. Seni seviyorum.
Kapattım ve otobüsteki camdan kendime baktım. Göz altı torbaları yerleşmiş bir genç, elinde siyah poşet, cebinde yüz lira. Kâğıt üzerinde yetişkin, içten çocuk.
Noter ofisi eski tahta ve sararmış evrak kokuyordu. Alpaslan Demir yaşlı, ciddi, kalın gözlüklü bir adamdı, sanki babamdan da yaşlı.
Yüz liralık banknotu masaya koydum, şaşkın.
Şurayı ve şurayı imzalayın, dedi ruhsuzca.
Tuhaf bir şekilde ortaokuldaki gibi titreyen harflerle imza attım.
Ardından arkasına yaslanıp başka bir bakış attı.
Dedeniz bu arsayı otuz yıl önce almış. Ne elektriği var, ne yolu, ne suyu Depo ise resmen perişan halde. Size tavsiye, gençten gence: satın gitsin. Zaten hemen alan soran oldu.
Bir evrak daha çıkardı. Mavi Karadeniz Yatırım adlı bir şirket, arsa için yüz elli bin lira teklif etmiş.
Kalbim hızlı attı. O parayla bir oda tutar, karnımı doyurur, avukat tutar, hatta Zeynepi almak için işlemlere başlardım.
Bu kolay bir evetti. Mantıklı da buydu.
Ama dedem kötü şaka yapan biri değildi. Hesap yapmadan iş yapmazdı.
Hayır, dedim, ben de şaşırdım kendime.
Noter bir kaşını kaldırdı, ilk kez ciddiyetle baktı.
Emin misin oğlum? Sıfırdan başlayan biri için çok para bu.
Önce orayı görmek istiyorum. Benim çünkü.
Alpaslan eski, ağır ve paslı bir anahtar uzattı.
Bu asmanın anahtarı. Deden bir tek şu cümleyi bıraktı bana: Sadece Emre, bizzat gelirse ver.’ Gerçekten inşa etmek isterse, gelir.
O cümle boğazıma oturdu.
Yolun sonu bitip orman başlayınca yürüdüm, ağaçlar beni yuttu.
Peki şimdi ne olacak? Emre, yetiştirme yurdundan yeni çıkmış, elinde siyah poşet ve yüz lira ile o ormana dalıyor. O eski perişan depo onu bekliyor ama içinde dedesinin sürprizi ne? Tuzak mı, hazine mi, yoksa kardeşi Zeynepe götürecek anahtar mı? Devamı gelecek Çünkü bazen, hurda sandığın yer, aslında kimsenin elinden alamayacağı bir yuvanın başlangıcıdır.
Ağaçlar sessizdi, poşetim hafif ama sanki taş dolu gibi ağırdı. Sonunda gördüm; depo beklediğimden büyük, bir o kadar kasvetliydi. Dalgalı metal, paslı lekeler, yamuk kapı, kendini kapamak istemiş gibi yabani otlar.
Tenekeden tabut gibi.
Ama benimdi.
Anahtarı kilide taktım. Direndi. Zorladım. Metal bağırdı ama sonra, hayatımda duyduğum en güzel açılış sesiyle çıt! etti.
Kapıyı açtım. Nem ve eski zaman kokusu yüzüme çarptı. İçerisi karanlık, bomboş Koca bir ışık huzmesi tavandaki çatlaklardan sarkmış, ortadaki bir ahşap sandığı aydınlatıyordu.
Rastgele atılmış değildi; özenle konmuştu.
Yaklaştım. İçindekiler, reçel veya konservelik kavanozlarda, ama şeftali falan yoktu.
Lastiklerle bağlanmış tomar tomar paralar vardı. Hepsi samanların arasında saklı.
Dünya başıma yıkıldı sandım. Bir kavanozu aldım: ağır. Bir tane daha: ağır
Beton zemine çöktüm, çocuklar gibi ağlamaya başladım. Annemler için, ormanda geçen günler için, yurttaki kardeşim Zeynepin camdaki el izi için, elden çıkar olarak hissettiğim onca yıl için ve hiç konuşmadan bana can simidi bırakan dedem için ağladım.
Samanlar arasında deri bir defter: Üzerinde silik harflerle Mehmet Yalçın. Açtım. İlk sayfada bir mektup.
Emre: Bunu okuyorsan, kolay yoldan vazgeçmemişsindir. Güzel. Annenin kalbi, benim inadımsın. Yalnızca bu hayatta seni kurtarır.
Soluksuz okudum.
Para senin ve Zeynep için. Ama en değerlisi bu değil. Gerçek şey, temelde.
Temel.
Beton.
O gece depoda, ince montumla titreyerek yattım. Ne paraya dokundum, ne de niyetlendim, korkmuştum. Para bazen insana tuzak kurar.
Sabah köye indim, nalburdan aletler aldım, geri döndüm. Haftalarca temel işleri yaptım: Çataktaki deliği sac ve izolasyonla kapattım, temizledim, otları yolup eski bir soba kurdum. Ellerim yara bere içinde, tırnaklarım toprak dolu ve hayatımda ilk kez bununla gurur duydum.
Her iki-üç günde bir Zeynepi arıyordum.
Artık bir sobamız var, dedim bir gün.
Gerçek mi? Sesi daha canlıydı.
Evet. Sana oda yapıyorum.
Sessiz kaldı, sonra ağlama dedi, sanki beni görüyormuş gibi.
Bir ay sonra Mavi Karadeniz Yatırımdan yeni mektup geldi. Teklif üç yüz bin liraya çıktı. Altına da tehdit gibi cümle: Tehlikeli yapı ilanı ve belediye müdahalesi.
O zaman anladım, sadece satın almak istemiyorlar; yıldırmaya çalışıyorlar.
Dedemin mektubundaki söz aklıma geldi: işin sırrı temelde. Akşama kadar betonu inceledim, kabarcık çizgileri, şekilleri taradım; derken gördüm: Kare şeklinde betonda belli bir kapak.
Bir levye bulup kaldırdım. Beton inledi ve aşağıda demir bir merdivenden sarkan karanlık bir boşluk çıktı.
Fenerle indim.
Altta ustaca yapılmış kuru bir taş oda, ortasında metal kutu ve bir kavanozda bir mektup daha.
Emre: Bunu bulduysan, oyunun sırrını da anladın demektir. O arsanın asıl değeri altındakinde. Ben gençken bir mühendisle birlikte o bölgede su ölçüm çalışması yaptık. Kimse bilmedi, ben kayıtlara geçirdim. Orada su kaynağı var. Tertemiz bir yeraltı kuyusu.
Kutuda evraklar, haritalar, teknik raporlar ve en önemlisi, Şehircilik Bakanlığına başlatılmış kuyu ruhsatı ve teknik onay dosyası vardı. Yani, olay sihr değil; emek, sabır, akıl işiymiş.
Mavi Karadeniz depo için değil, su için uğraşıyordu.
O gerçek her şeyi değiştirdi. O anda, sıfırdan çıkan çocuk olmaktan çıkıp anahtarın sahibi olmuştum.
Yeniden notere gittim, tüm belgeleri gösterdim. Yüzü değişti.
Deden zor söyledi müthiş inatçı bir zekaymış.
Bir kısmını yatırımla uzman avukat tuttuk. Şirket baskı yaptı ama artık suyun yok sayılacak bir şey olmadığını ispat etmiştik. Görüşmeye çağırdılar, gittim.
İki kravatlı adam, sahte gülümsemeyle, Hayatınıza buradan insanca başlayın diye bir milyon teklif etti.
Derin nefes aldım. Aklıma siyah poşet, Zeynepin eli, depoda yanan soba, birlikte kurduğum oda geldi.
Satmam dedim.
Yüzleri buz gibiydi.
Yani..?
Ama anlaşma yaparım dedim ve önerimi sundum. Arsada bir köşeden boru hattı geçirmelerine izin veririm. Sondaj ve elektrik bağlantısını onlar yapar, kuyu ruhsatı benim üstümde kalır ve köy halkına ucuz su için fon kurarlar.
Sanki uçurumun ucunda bekler gibi bir sessizlik oldu.
O gün cevap vermediler. İki hafta sonra döndüler ve kabul ettiler.
Çünkü artık başka çareleri yoktu.
Bununla, yasal kuyu, ev sürekli onarılıyor, sabit gelir de oluşmuştu. Çocuk Mahkemesine Zeynep için vasilik başvurusu yaptım. Evraklar, fotoğraflar, komşu referansları, hepsi hazır
Sorumluluğun büyüklüğünü biliyor musun? diye sordu hâkime hanım.
Evet hâkime hanım. Altı yıldır bunun tam içindeyim.
İki duruşmadan sonra geçici vasilik, bir ay sonra da kalıcı vasilik geldi.
Zeynep, bir gün kendi siyah poşetiyle yuvasından çıkarken dışarda onu bekledim. Kapıda sarılamadık, bazı kurallar kalbi sollar ama dışarı bir adım atar atmaz, altı yıllık özlemle ona sarıldım.
Alacağım demiştim seni dedim kulağına.
Geç kaldın dedi, gözyaşı ve kahkahayla ama geldin.
Depoyu ilk gördüğünde artık depo gibi değildi. Yeni pencereler, küçük bir sundurma, içeride ahşap duvarlar, mutfakta çorba ve kızarmış ekmek kokusu vardı. Soba hafif hafif tıslıyordu.
Zeynep yavaşça yürüdü, duvarlara dokundu.
Bunu… sen mi yaptın?
Beraber yaptık dedim. Sen bekledin, ben yaptım, dedem planladı.
O akşam yerde yedik çünkü masa yoktu ama dünyanın en güzel yemeğini yemiş gibi olduk. Çünkü artık birbirimize, camın gerisinden değil, aynı tabaktan, izinsiz yemek yiyorduk.
Bazen sundurmada oturup ormanı dinliyoruz. Zeynep hâlâ elimi tutuyor, sanki dünya elimden tekrar alacak diye korkuyormuş gibi. Ben ise o siyah poşet ve yüz lirayla çıktığım günlerin ardından, üzerimizdeki çatıya bakıp dedemin temel sözüyle ne demek istediğini şimdi anlıyorum.
Temel; sadece beton değilmiş. Düşünceymiş.
Hiçbir şeyin olmadığı yerde bile, insan sağlam bir temel kurabilirmiş.
Ve hayatın büyük sırrı ne kan ne de paradaymış.
Bazen, ayaklarının dibinde bir yerde, bir inatçınınsenin gibi birininuca oturup ucuza satmayacağım demesini bekliyormuş.
