Hiç zile basmadan girdi kapıdan, elinde kımıldayan bir şey vardı. Elif, hiç zamansız bir şekilde kapıdan içeriye daldı. Normalde asla zile basmadan girmezdi, o yüzden Sevim Hanım hemen mutfaktan çıktı, elinde bulaşık beziyle. Şubat ayının soğuk bir cumartesisi, dışarıda hava iğrenç: ıslak kar, gri gökyüzü, sabah desen değil, öğlen desen değil. O böyle havalarda en güzel şey, koltuğa uzanıp hiçbir şey düşünmeden pineklemekti aslında.
Elif vestiyerdeydi, bir eliyle montunun fermuarını açıyordu, diğer eliyle kareli bir battaniyeye sarılı bir şeyi tutuyordu. Küçücük bir şey. Ama kesin hareket ederken.
Sonra Sevim Hanım hep kendine, Anında anladım derdi ama, aslında yalan. Kedi falan sanmıştı ilk başta.
Geç oturma odasına, orası daha sıcak, dedi Sevim Hanım. Otogardan mı geldin? Hemen çay koyayım.
Anne, dedi Elif. Sesi acayip bir sesti; ne öfkeli, ne sıcak. Uzun süre ağır bir yükü taşımış biri gibi, sonunda yere koymuş, öyle bir ses. Anne, bu Sarp.
Sevim Hanım battaniyeler arasındaki şeye baktı. Kırmızı, minicik bir yumruk görünüyordu. Sonra küçücük, buruşuk bir surat, gözleri kapalı, yaşlı bir mantara benzer bir yüz.
Sonra ne dediğimi hatırlamıyorum, dedi Sevim Hanım hep kendine. Belki kettleı aç dedim, belki ıslak botlarını çıkar dedim. Saçma sapan bir şeyler söyledi hep, çünkü kafası çalışmaya başlarken, Elif dört ay önce staja gitmişti. Her hafta aramıştı. Hep İyiyim, Dersler zor, Eve hasret kaldım, Annemin mercimek çorbası, diye konuşurdu gibi düşünceleri yerine koymaya çalışıyordu.
Kaç günlük bu? diye sordu en sonunda Sevim Hanım.
On sekiz gün.
On sekiz gün. Demek Elif aradı, konuştu, her şey yolunda dediğinde kucağında sekiz günlük, beş günlük bir bebek vardı.
Odaya geçtiler. Elif, Sarpı koltuğa yatırıp iki yana yastıklarla sardı. Sonra dimdik durup annesine baktı. Tam karşıdan, gözünü kaçırmadan. İşte orada Sevim Hanım, Elifin değiştiğini fark etti. Yüzü incelmişti, gözlerinin altında morluklar. Ama o sağlam, korkularını tüketmiş insanlardan olmuştu.
Fark etmen lazımdı, dedi Elif. Bağırmadı, ağlamadı. Sadece yorgun bir tonda söyledi. Kasımda eve geldiğimde fark etmen lazımdı. Altı aylıktım, anne. Altı.
Sevim Hanım Kasımı hatırladı. Elif üç gün gelmişti. Geniş bir kazakla gezmişti, Sevim Hanım da, Kız büyüdü, fitliğe bakmıyor artık diye düşünmüştü. Birlikte dizi izlemişler, mantı yemişler, balkon toplamışlardı. Üç gün kaldı, gitti.
Sadece biraz kilo aldın sandım, dedi Sevim Hanım.
Biliyorum. Hep öyle düşündün. Hep başkalarını düşündün, beni değil.
Çok ağır, çok haksızdı. Ama insan bu tür sözlerin içinde minicik bir gerçeklik bulunca susar.
Sen hep işteydin, devam etti Elif, sesi hafif titredi ama toparladı hemen. Eve gelirdim, uyurdun. Ya da evraklara gömüldün. Sekizinci sınıfta sigara içmeye başladım, altı ay sonra fark ettin. Onuncu sınıfta iki hafta konuşmadım seninle, niye diye hiç sormadın. Kendi dünyanda yaşadın. Ben de anladım ki, sana hiçbir şey anlatmamak daha kolay. Her şeyi kendi başıma çözdüm.
Sarp koltukta ciyakladı. Elif dönüp battaniyeyi düzeltti, hareketlerinde öyle bir alışkanlık vardı ki, Sevim Hanım anladı; bu kız bu işi çözmüş. Kucağında yeni doğmuşla yaşamayı öğrenmiş.
Neredeydin? dedi Sevim Hanım.
Mervede. O Bahçelievlerdeki Merve, bana hep anlatırdım. İyi biri, yardım etti.
Bahçelievlerli Merve… Sevim Hanımın hiç görmediği bir arkadaş. Kendi kızı ilk çocuğunu doğururken yanında Merve olmuş.
Sevim Hanım mutfağa gitti. Kettleı açtı, cama dayandı, bahçedeki ıslak karı seyretti. Ne gelen var, ne giden. Elif içeride Sarpa bir şeyler mırıldanıyordu.
Sevim Hanım düşündü durdu; hep muhasebeciydi, her zaman rakamlar tutardı. Hesap-kitap, giriş-çıkış. Ama kendiyle yedi yıl aynı evde kalan kızının iç dünyasını hiç anlamamıştı. Hangi matematik çare olur ki buna?
Odaya iki kupa çayla döndüğünde, Elif koltukta oturmuş Sarpı emziriyordu. Bu kadar sıradan ve aynı anda garip bir şeyi ilk kez görüyordu Sevim Hanım. Kupaları masaya bıraktı, pencereye geçti.
Babası kim? dedi, arkasını dönmeden.
Elif sustu biraz.
Sonra anlatırım, anne. Şimdi değil.
Sevim Hanım başını salladı. Elif görmedi, ama cevap buydu işte. Acelemiz yoktu.
O gece uzun süre uyuyamadı. Yan odada Sarpın seslerini, Elifin kalkıp ona fısıldadığını duydu. Düşündü ki, beşik almak lazım. Zeynep Hanımı, üst kattaki komşuyu aramak lazım; o torunlarını tek başına büyütmüştü, bilir bu işleri. Fark etmen lazımdı ve Sen hep kendi dünyanda yaşadın aklına takıldı.
Gerçek miydi? Tabii ki. Sevim Hanım hep çalışıyor, Elifin giyeceği olsun, kursa gitsin, evde hep yemek olsun diye didiniyor sandı. Onun gözünde sevgi buydu, gece yoruluncaya kadar çalışmak ama evde taze peynir ve köfte bulundurmak. Meğerse yetmiyormuş.
Onun hatası mıydı?
Burada işte rakamlar yetmez.
On beş sene önceydi. Sevim Hanım trenle yetimhaneye gidiyordu. Yine kasvetli, gri bir kasım günüydü. Pencereden dışarı bakıp Niye gidiyorum? diye düşünüyordu. Eşi üç yıl önce gitmişti; sakince, bencillikle Sevim, ben çocuk istiyorum. Bizden olmayacak demişti. Doktorlar bunu Sevim Hanıma daha otuz iki yaşında söylemişti, zamanla alışmıştı, ama kocası alışamamıştı. Bir başkasıyla iki çocuk yaptı, bazen markette karşılaşıyorlardı: O bebek arabasıyla, genç eşi pembe yanaklı çocuklarıyla. Selamlaşırlardı, hepsi bu.
Yurt meselesini hemen kolayca vermemişti kararını. Çok düşündü, korktu, Başkasının çocuğu, başa çıkar mıyım? dedi. Arkadaşları Boşver, başına iş alma diyen de oldu, Bir dene diyen de. Sevim Hanım en sonunda kendi karar verdi. Gitti.
Yurtta birçok çocuk gösterdiler. Kimisi küçük, uslu, öyle bir gülümsüyor ki; insanın içi çekiyor… Elif köşede oturuyordu, kitap okuyormuş gibi. Aslında okumuyordu; bakışlarından belliydi, içinden Bu kadın kimi seçecek bakalım? diye düşünüyordu. On iki yaşında, zayıf, saçları dümdüz karışık, sol kolunda bir yara izi. Bakıcı kadın fısıldadı: Zor bir kızdır, bakmayın çok. Sevim Hanım yanına gidip Ne okuyorsun? dedi. Elif kapağı gösterdi, konuşmadı. Monte Kristo Kontu. Güzel kitap, dedi Sevim Hanım. Hmm, dedi Elif, tekrar kitaba gömüldü.
Kader mi bilinmez, birbirlerini seçtiler, bir şekilde öyle oldu.
İlk birkaç ay felaketti. Akşam olur, Sevim Hanım mutfakta bir başına Galiba hata ettim, diye fısıldardı. Elifi hiç kırmadan, yüksekten değil de tatlı ama zehirli bir dille terslerdi, Neden o ekmeği aldın?, Odamı niye açtın?, İstemiyorum yardımını. Kapı hep kapalı, Sevim Hanım kapıyı tıklatırsa kapıdan Ne? diyordu Elif. Gel, Evet değil, sadece Ne? Sanki yabancıyla konuşur gibi.
Bir gece, Sevim Hanım öksüren Elifi duyar kapının ardında. Bir süre dinler, girer. Elif ateşli yatakta. Sevim Hanım mutfağa gidip kendi çocukluğundan kalma ballı, tereyağlı süt yapar. Elif alır bardağı, teşekkür etmez, içer. Sonra Tereyağlı mı bu? der.
Daha iyi olur.
Tadım kaçtı.
Ama işe yarar.
Bir süre susar Elif.
Tamam, der.
İşte bu, ilk gerçek kelimeleriydi aralarında. Ne veya İstemem yerine sade bir tamam. Tek hece, ama ömür boyu unutmadı Sevim Hanım.
Sonra bir gün, o klasik kot meselesi. Elifin sınıfındaki Zeynepin üzerinde bir kot vardır, cepleri nakışlı, pahalı falan. O kadar kıtlıkta, Sevim Hanım iş yerinde ucuz yemekle idare edip, akşam evde aç oturur, Tokum diye kızına belli etmez. Ama o kotu alır. Eve bırakınca Elif bakar, kotla göz göze gelir, sonra söylenmeden odasına gider. Bir saat sonra giyip çıkar gelir.
Güzel durmuş, der.
Evet, der Sevim Hanım.
Sağ ol, der Elif, zorlukla, sanki boğazına takılmış bir şey gibi ama sonunda çıkar.
İşte aralarındaki ilişki böyle döşendi, yavaş, köşeli, eksik, ama gerçek. Sinemalardaki gibi değil, hayatta hep tamamlarla, güzelmişlerle kurarsın o bağı. Daha fazlası yoksa onlara tutunmanız gerekir.
Lisede birlikte üç yıl geçirdiler. Sonra Elif, üniversiteyi kazandı, ilkokul öğretmenliği. Sevim Hanım şaşırmıştı: Bu kadar inatçı kız, çocuk mu? Ama Elif Ben bunu istiyorum, dedi, annesi de karışmadı. Elif yurt odasına geçince aramaları seyrekti, sonra sıklaştı. Hafta sonu gelirdi, çorba içer, televizyon izler, okuldan bahsederdi. Aralarındaki mesafe belki de iyi gelmişti, ikisine de yeni hava gerekiyordu.
Ama Elifin anlattıkları hep geneldi. Yurttaki hayat, dersler, arkadaşlar İç dünyası hep suskundu.
Geçen sene martta bir aradı, sesi garipti. Her şey yolunda mı? dedi Sevim Hanım. Yorgunum, başka bir şey değil, dedi Elif. Sonra başka konulara geçtiler. Sevim Hanım o aramadan sonra hep Başka sormalıydım, dedi. Her şey yolunda mı dedin mi, dediklerimi işitmiyorlar ki, hep otomatik Evet. Başka türlü sormalıydı ama nasıl?
Martta ne olduğunu ancak bir yıl sonra öğrendi. Mert altı haftalık olmuştu, tavanın sol köşesine bakmayı öğrenmişti.
Pedagoji bölümündeki asistan hocaydı. Elif danışmaya gidip geliyordu, adamın konuşma şekli insana kendini anladığını hissettiriyordu. Adam evliydi, Elif bunu baştan biliyordu. Sonra, Bu bahane değil. Aptallık ettim, dedi hep. Ama yirmi iki yaşında, bir adam sana o gözle bakınca Hayır demek zor oluyor. Hele yıllarca devlet yurdunda, hiç kimse öyle bakmamışsa.
Her şey ekimde bitti. Kadın, yani asistanın karısı, bölüme çıktı, ortalığı ayağa kaldırdı. O kalabalığın ortasında, Elife herkesin gözü önünde, her şeyini bağırdı. Adam hiç dönmeden kolundan tutup karısını götürdü.
Geri dönüp bakmadı.
Elif öylece baka kaldı. Sonra tuvalette bir saat oturdu. Kimse gelip Nasılsın? demedi. Herkes gördü, duydu ama kimse dokunmadı.
Üç hafta sonra testte iki çizgi çıktı.
Elif yurtta banyo kenarında oturdu, uzun süre teste baktı. Sonra soğuk suyla yüzünü yıkadı, aynaya bakıp Ee, napalım, dedi. Sonra Bahçelievlerdeki Merveyi aradı, gerçek tek dostunu.
Merve Gel bende kal, ne kadar kalırsan kal, dedi.
Peki neden Sevim Hanımı aramadı?
Elifin açıklaması hem çok basit hem de çok acıklıydı:
Sen hemen çözmeye, yönlendirmeye başlardın. Organlara git, babadan nafaka iste, dondurmaya al, ne bilirsen yaparsın. Olaya gömülürdün yani. Ama bana sadece yanımda olup hiçbir şey söylemeyen biri lazımdı. Sen öyle olamıyorsun anne. İş yapmakta ustasın, yanında susmakta değil.
Sevim Hanım hiç tartışmadı, çünkü bu sözlerde kendini gördü. İnsanın tanımı yapılınca acır biraz.
Nisan Mervenin yanında geçti. Merve iyi insandı: Fazla konuşmadı, çorba pişirdi, gece bir bardak su getirdi. Çok az insanda görülür bu özellik; Sevim Hanım minnettardı fakat asla söylemedi çünkü yabancılara böyle sözleri etmek zordur.
Mert ocakta doğdu. Sağlıklı, gür sesli, koyu saçlı bir bebek. Yanında Merve vardı, annesi değil.
Hepsini Elif anlattığında, Sevim Hanım uzun uzun sustu. Sonra,
Farklı biri olmalıydım, dedi.
Evet, dedi Elif, galiba.
Beceremedim. Gerçekten beceremedim.
Biliyorum, dedi Elif. Ve bu biliyorumda ne barış vardı ne affetmek, sadece çıplak bir tespit. Annesinin yapamadığını biliyordu. Acıyı azaltmaya yetmiyordu ama en azından anlamlandırıyordu.
Bundan sonrası birlikte yaşamaya geçmişti. Sevim Hanım büyük odayı Elife verdi, Zeynep Hanımdan alınan ikinci el beşik, Zeynep Hanımın torun büyütme bilgileri evde baş köşe oldu. Zeynep Hanım iki günde bir tencereyle gelip müdahele ediyor, kimse istemese de bol bol tüyo veriyordu.
Şuna bak hele, maşallah tam Anadolu aslanı olmuş! İyi kükreyen çocuk iyidir. Sessizler daha derttir, benim tecrübem, derdi.
Elif sabırla dinler, diş ağrısı çeker gibi katlanırdı ama kovmazdı. Çünkü Zeynep Hanım kolikse ne yapılır, pediatristi nereden bulur, hepsini gerçekten biliyordu.
Sevim Hanım artık işe gitmiyordu, emekli maaşı kıt-kanaat yetiyordu. Bazen tansiyonu, bazen dizleri dert oldu (hele Şubat, bacağına fenaydı) ama Elife fazla dert yansıtmazdı.
Birlikte yaşamak zor bir süreçti; konuşmayı hiç bilemeyen iki insan alışmaya uğraşıyordu. Sabah Elif Merti emzirir, Sevim Hanım ona yulaf yapar, beraber sessizce çay içerlerdi. Elif bazen Bu gece hiç kalkmadım, inanabiliyor musun? ya da Sanırım yeni pişik başlıyor derdi. İşte aralarındaki yeni konuşmaların ilk katıydı bunlar. Temkinli, cılız ama yeni bir şey.
Nisan sonunda Kadir aradı.
Sevim Hanım mutfakta oturup gazete okuyordu. Telefon çaldı, bir an ekrana bakıp tuttu telefonu elinde. Kadir. Onun numarasını silmemişti. Niye silecekti ki
Efendim? dedi.
Sevim, benim. Sesi değişmişti. Eskiden daha şakacı, özgüvenliydi. Şimdi hem çok yorgun hem çok sessizdi. Bir görüşsek olur mu?
Evlerine yakın bir kafede buluştular. Kadir daha zayıf, saçlar bembeyaz, göz altında kötü bir çizgi. Artık ona bir öfke, bir sitem yoktu iç dünyasında; sadece yorgunluk.
Bir çay söyledi, karıştırdı, Nisanda teşhis koydular, pankreas. Haziranda ameliyat, dedi.
Sevim Hanım sustu.
Teselli beklemiyorum, dedi hızla. Sadece söylemek istedim. Yalnız kaldım, Sevim. Kızlar büyüdü, hayatları başka. Eşim iyi kadın, ama işte… sustu. O zaman seni terk etmek büyük hataydı, çok kırıcıydı, şimdi anlıyorum.
Şimdi mi anlıyorsun? dedi Sevim Hanım. Soru sormuyordu, tekrar ediyordu.
Evet, şimdi. Göz göze geldi. Şu dönercimi satıyorum, ilk açtığımı biliyorsun. Parasından size vereceğim.
Sevim Hanım kupasını koydu.
Neden?
Size daha büyük ev lazım. Sanki her şeyi biliyordu. Meğer sonra öğrenmiş: Zeynep Hanım! Allah seni bildiği gibi yapsın Zeynep Hanım! Kızın torun olmuş, sıkışıksın.
Senin meselen değil.
Sevim…
Senin meselen değil, Kadir. Sert değildi sesi, ama gerçekti. Kendin için yapıyorsun bunu, vicdanını rahatlatmak için.
O da başını eğdi, tartışmadı bile.
Evine dönerken otobüste pencereden dışarı baktı. Bu yıl bahar erken gelmişti, aralarda yeşillikler görünüyordu. Kadirin hali kötü, pankreas ciddi iş diye geçirdi içinden. Onu uzun zamandır görmedim, özlemedim de, ama niyeyse şimdi içim sızladı biraz, dedi.
Eve gidince Elife anlattı.
Elif dinledi. Mert kucağındaydı, tavanın köşesine bakıyordu.
Eee? dedi Elif.
Para vermek istiyor.
Hayır, dedi Elif, hemen.
Elif…
Anne, sen çocuk doğuramadın diye seni terk etti. Bunu anlamıyor musun? Sanki senin suçunmuş gibi gitti, şimdi para verip kendini affettirmeye çalışıyor. Hayır.
Sevim Hanım kızına baktı.
Ya alırsam?
Anlamam seni o zaman.
Zaten çok şeyimi anlamıyorsun, dedi Sevim Hanım. Onu da… Kötü biri mi? Yanlış yaptı mı? Evet. Ama adam kötü değil, zayıf bir insan. Çoğunluk böyledir.
Sen affettin onu yani?
Zaten yıllar önce olmuştu, sadece söyleyecek fırsatım olmamıştı.
Elif bakınca gözlerinde bir şey parladı, öfke mi başka bir şey mi, seçemedi Sevim Hanım.
Senin kararın, dedi Elif sonunda. Senin hayatın.
Parayı aldı. Ev lazım diye değil, Kadirin kendi hesabını kapatması için. Eğer almazsa, eski defter kapanmazdı.
Elif haftalarca az konuştu. Kavga, kapı çarpması yoktu ama kısa kısa cevaplar, göz teması yok. Bunu bilirdi çünkü Elif hep böyle yaptı, eve kapanıp kendiyle baş başa kaldı.
Bir gün Zeynep Hanım tencereyle gelip, İkiniz de birbirinize benziyorsunuz, inat gibisiniz, konuşmuyorsunuz da, dedi.
Elif, Zeynep Hanım, saygım var ama bu bizim meselemiz, dedi.
Kadın hiç alınmadı, tencereyi bırakıp çıktı, ertesi gün yine geldi.
Yaz geçti, Mert büyüdü. İlk dişi çıkınca evde herkes perişan oldu. Elif teze tez diplomaya çalıştı, Sevim Hanım torununa baktı. Bu yeni düzenin içinde iyi bir şey vardı ama kimse açıkça söylemek istemiyordu.
Ekim sonunda Kadirden mektup geldi. E-posta değil, kağıt, zarf, postacı ile! Ameliyat 12 Kasım. Nasıl geçecek bilmiyorum. Ama o gün için sağ ol. Suçlamadığın için, aldığın için sağ ol. Geriye başka şey yok, adres de yok.
Sevim Hanım mektubu iki kere okudu, çekmeceye koydu.
Elif mektubu gördü. Kimden? dedi. Kadirden, dedi annesi. Elif başını salladı, hiç yorum yapmadı.
Sonra yılbaşı geldi.
Otuz bir Aralık akşamı evde sadece Sevim Hanım ve Elif vardı. Zeynep Hanım kızıgil gitmişti. Bahçelievlerdeki Merve aradı, Elifi çağırdı. Elif Evde kalacağım, dedi. Plan yoktu ama böylece beraber girdiler seneye. Mandalina aldılar, Elif rus salatası yaptı, Sevim Hanım geçen ay buzluğa attığı böreği çıkardı. Mert yedi buçukta uyudu; yılbaşıymış umrunda değil.
Saat onda sofrada oturuyorlardı. Televizyonda sesli bir şeyler çalıyordu. Elif salatasını yiyor, tabağa bakıyordu. Sevim Hanım çayını yudumlayıp laf etsem mi diyordu.
Birden Elif başını kaldırdı:
Ben ona yazdım, dedi birden. Mert doğunca. Bir oğlumuz oldu, yazdım.
Sevim Hanım hemen anladı. Çayını kenara koydu.
Sonra?
Cevap vermedi. Elif annesine dik baktı. Engelledi. Tüm sosyal medyada, telefonda. Artık hiçbir yerde yokum onun için. Sanki ben, Mert hiç olmadık.
Sevim Hanım sustu.
Biliyorum, ben suçluyum, dedi Elif devamla. Sesi titremedi ama belli uğraşıyordu kendini tutmak için. Onun baştan bana ait olmadığını da biliyordum. Ama yine de Bari bir cümle yazsaydı. Yazma bile deseydi, hiç olmazsa aldığını bilirdim. Ama engellemek… Sanki hiç yokmuşuz gibi…
Sonra camdan dışarı baktı. Havada ilk havai fişekler, gece yarısına daha saat var.
Çok utanıyorum, anne, dedi Elif, neredeyse fısıldayarak. Böyle birini sevdiğim, ona her şeyimi verdiğim, sonra aylarca sakladığım için. Ve şimdi sana anlatabildiğim için bile utanıyorum. Hep tek başıma çözerim, diye büyüdüm, şimdi çözemeyince utanıyorum.
Sevim Hanım kızına baktı.
Keşke çok akıllıca bir şey söyleyebilseydi. Hani insanın ömür boyu unutmayacağı bir laf vardır ya, işte ondan. Ama bilgelik çoğu zaman tam vaktinde gelmiyor, genellikle geç. O yüzden içinden geçtiği gibi söyledi:
Saftirik. Elif ona bakınca, Ben de zamanında hata yaptım. Olmaz adamlara güvendim. Baban ilk sıkıntıda bastı gitti, ben de yıllarca bunun suçunu kendimde aradım. Neyim eksik, neden kadınlık, neden anne olamıyorum, dedim. Ben de tek başıma kaldım. Ama o zaman gerçekten yalnızdım. Kimsem yoktu. Ama senin var. Şuradaki minik yatakta, bir de ben. Yalnız değilsin, Elif.
Elif uzun uzun baktı. Sonra yüzünde bir şey değişti: Yorgunluk ortaya çıktı, aylarca sakladığı.
Sana çok kızdım, dedi Elif. Kilo aldığımı anlamadın diye, hep çalıştın diye, Kadirin parasını aldın diye, babamı affettin diye…
Biliyorum.
Hâlâ anlamıyorum nasıl affettin onu.
Anlayacaksın, dedi Sevim Hanım. Sadece şu an kabul etmek istemiyorsun, o başka.
Elif başını eğdi. Sonra kaldırdı.
Keşke, dedi Elif, Ekimde seni arasaydım. Öğrendiğimde. Yanımda olmanı isterdim Mert doğarken. O an doğru yaptığımı sandım, kendim halledebilirim sandım. Gururdu bu. Boş gururmuş.
Benim de üzüntüm, dedi Sevim Hanım. Öyle bir anne olamadım ki, aramaya cesaret edemedin. Omzunda sadece var oldum, kafam işteydi. O beni affet, bu da benim hatam.
Bir süre sessizce oturdular. Televizyonda kutlama başladı, sonra reklam arası.
Güzel çocuk ama, dedi Sevim Hanım, Merti kastederek.
Öyle, dedi Elif. Ve ilk defa o akşam biraz yüzü yumuşadı. Zeynep Hanım Sanatçıya benziyor, diyor.
Zeynep Hanım herkese öyle der.
Olsun, gene de hoş.
Sarılıp ağlaşmadılar, seni seviyorum gibi büyük laflar etmediler. Elif kalktı, çay koymaya gitti, geçerken annesinin omzuna dokundu. Sevim Hanım eliyle onun elini bir saniyeliğine tuttu. Hepsi buydu işte. Bu kadardı.
Yılbaşını ikisi, üstüne mandalina, bir de televizyonla geçirdiler. Mert saat on birde patlatılan havai fişeklerle uyandı, biraz bağırdı, Elif kucağına aldı, hemen sustu. Üçü camdan havai fişek seyrettiler. Sevim Hanım Bir yıl önce yalnız, işte, tansiyonumla uğraşıyordum. Şimdi kızım var, gerçekleri söyledi, torunum var, dünyaya çok ciddiyetle bakan minik adam, dedi içinden.
Belki de insanlar tam böyle, kocaman kutlamalar olmadan bahar yapar kendine. Sessiz ama gerçek, mandalina kokulu bir başlangıç.
Mayıs başı geldi, Elif diplomasını savundu.
Sevim Hanım tek başına gitti, Mert Zeynep Hanımda, o gün özel gün diye süslenip gelmişti. Üniversitenin küçük seminer salonunda Sevim Hanım arka sıralarda oturdu. Salon tozlu, raflarda kitap kokusu. On öğrenci, bir uzun masa kurul üyeleri. Elif koyu lacivert elbisesiyle sahneye çıktı. Saçını düzeltti, dosyasını açtı.
Konuşmaya başladı, Sevim Hanım iki şeyi aynı anda fark etti: Bir, Elif iyi çalışmış; kendinden emin ve hiç kopya bakmadan konuşuyordu. İki, bu yıl onu çok yormuş ama hâlâ dimdik ayakta duruyordu.
Sevim Hanım bakakaldı. O köşede Monte Kristo Kontu okuyan inatçı çocuğu gördü gözünde. Ne aldım, başıma ne gelir bilmiyordum, dedi. Sadece almıştı işte. Ve şimdi, bu kız o salonun ortasında sunum yapıyordu, evde bir yaşında çocuğu vardı.
Puan açıklandı, Elif salona bakarken göz göze geldiler. Sevim Hanım boğazında bir şey düğümlendiğini hissetti ve ağlayacağını o an anladı. On beş yıldır ağlamadı; annesinin cenazesinde ağladı ve bir daha hiç. Hadi bu sefer gelsin, dedi, mendille gözünü sildi. Olsun, hakkıdır.
Sunumdan sonra alt kattaki kafede kahve içtiler. Elif kim ne sordu, nasıl şaşırttılar, uzun uzun anlattı. Sevim Hanım hayatında ilk defa gerçek bir sohbet ettiklerinin, birlikte gülüp paylaşabildiklerinin farkına vardı.
Ertesi gün Kadirden tekrar mektup geldi. Yine kağıt zarf, adres yok. Kısa: Ameliyat iyi geçti, doktorlar umutlu. Sağ ol. Hepsi bu.
Elif mektuba uzun süre bakıp sustu.
Sence onu affetmenle ilgisi var mı? dedi sonunda.
Neyi?
İyi olmasının. Ameliyatının.
Sevim Hanım düşündü, mektubu katlayıp cebine koydu.
Bilmiyorum, dedi dürüstçe. Belki tesadüftür, iyi doktor buldu. Belki… Ben de emin değilim Elif. Nasıl çalışıyor bilmiyorum.
Elif camdan dışarı, uzaklara baktı.
Mert bugün ilk kez bana bilinçli şekilde güldü, dedi. Bakınca baktı, güldü. Gazdan değil, gerçek gülüş.
Sevim Hanım tekrar o iç burkulmasını hissetti. Yine geldi, yine ağlamak…
O sana, dedi. Senin huzur bulduğunu hissediyor.
Elif annesine baktı. Sonra koltuktaki Merte; minik adam yine köşedeki tavana bakıyordu. Sonra tekrar annesine bakıp,
Sence? dedi.
Evet, dedi Sevim Hanım.
Dışarıda bahar tam gelmişti artık. Taze toprak, yeni çim kokusu, şehirde bile pencereyi açınca geliyordu. Mert mırıldandı. Elif kalktı, aldı onu kucağına. Pencereye, ışığa yöneldiler. O minik adam ona yukarıdan ciddi ciddi bakarken, Elif yavaşça salladı. Güvenle.
