İnsandan Adam Yaparım: Torunum Solak Olmayacak! — Torunum solak olmayacak, — diye öfkelendi Tamara Hanım. Deniz kayınvalidesine döndü, bakışları sinirden karardı. — Peki bunda ne kötülük var? İlyas böyle doğdu, onun özelliği bu. — Özellik mi! — Tamara Hanım burnundan soludu. — Bu özellik değil, eksiklik! Bizde öyle olmaz. Asırlardır sağ el makbuldür, sol el uğursuzluktan gelir. Deniz gülmemek için kendini zor tuttu. Yirmi birinci yüzyılda, kayınvalidesi Ortaçağ köyü gibi konuşuyordu. — Tamara Hanım, tıp bunu çoktan çürüttü… — Bana senin tıbbın sökmez, — diye sözünü kesti. — Oğlumu da alıştırdım, adam gibi biri oldu. İlyas’ı da alıştırın, geç olmadan. Sonra teşekkür edersiniz. Arkasını döndü, mutfaktan çıktı. Deniz, bitmemiş kahvesi ve bu tuhaf sohbetin bıraktığı buruklukla baş başa kaldı. Başta Deniz bunu pek önemsemedi. Ne olacak, kayınvalide eski kafalı işte… Her nesil kendi önyargılarını taşır. Tamara Hanım’ın torununun eline kaşığı sağa geçirmesini izlerken “Bir şey olmaz, çocuk ruhu esnektir, yaşlıların tuhaflığına dayanır,” diye düşündü. İlyas doğduğundan beri solaktı. Deniz, oğlunun bir buçuk yaşından beri oyuncaklara hep sol elle uzandığını hatırlıyordu. Sonra sol elle çizimler yapmaya başlamıştı, çocukça, acemice ama doğal… Onun bir parçasıydı bu; göz rengi ya da yanağındaki ben gibi. Ama Tamara Hanım’ın dünyasında solaklık kusur, doğa hatasıydı; anında “düzeltilmeliydi.” İlyas sol elle kalem alınca, kayınvalide dudak bükerdi; sanki ayıp bir şey yapıyormuş gibi. — Sağ elle, İlyas. Sağ! — Yine mi aynı şey! Bizde solak yok, olmayacak da! — Serdar’ı da alıştırdım, seni de alıştırırım. Deniz, kayınvalide Oya’ya bu “başarısını” anlatırken duymuştu: Küçük Serdar da “yanlışmış,” annesi zamanı geldiğinde elini bağlamış, her hareketini izlemiş, uymadığında ceza vermiş. Sonuç: “Adam gibi adam.” Onda öyle bir gurur, öyle sarsılmaz bir haklılık vardı ki, Deniz’in içi buruldu. Oğlundaki değişimi önce fark etmedi. Ufak şeylerle başladı; İlyas, sofrada bir şey almadan önce tereddüt ediyor, eli havada asılı kalıyordu. Sonra alışkanlık haline geldi; çabukca kayınvalideye bakıyor, “izleniyor muyum?” diye kontrol ediyordu. — Baba, hangi elle almalıyım? Bunu akşam yemeğinde sordu, korkuyla çatala bakarak. — Hangisi kolayına geliyorsa oğlum. — Ama babaanne diyor ki… — Onu dinleme, nasıl rahat ediyorsan öyle yap. Ama artık rahat değildi; elleri karışıyordu, eşya düşürüyor, hareketleri çekingenleşiyordu. Güvenli ve canlı halleri, tedirginliğe dönüşmüştü. Kendi bedenine yabancılaşmış gibiydi. Oya her şeyi görüyordu. Deniz, annesi her seferinde İlyas’ın elindeki kaşığı çekip sağa geçirince Oya’nın dudaklarını ısırdığını, bakışlarını kaçırdığını fark ediyordu. Yıllarca annesinin baskısı altında büyümüş, susmayı öğrenmişti. En iyisi, sessizce fırtınanın geçmesini beklemekti. Deniz konuşmayı denedi. — Oya, bu normal değil. Şuna baksana! — Annem iyiliğini istiyor. — Ne alakası var “istemekle?“ Görmüyor musun neler oluyor? Oya omuz silkti, konuşmadı. Alışkanlık, annesine boyun eğdiriyordu. Her gün daha kötüleşti. Tamara Hanım, artık yalnızca yönlendirmiyor; her hareketini yorumluyordu. Sağı kullandığında övüyor, solu kullanırsa homurdanıyor. — Gördün mü İlyas, oluyor işte! İnsandan adam olur; amcandan adam yaptım senden de yapacağım. Deniz, konuşmaya karar verdi; İlyas odasında oynarken yanına gitti. — Tamara Hanım, bırakın çocuğu kendi haline, o solak ve bu normal. Alıştırmaya gerek yok. Beklediğinden sert çıktı cevabı: Tamara Hanım alındı, sanki hakarete uğramıştı. — Sen bana akıl mı veriyorsun? Üç çocuk büyüttüm, bana ders veriyorsun şimdi! — Kimseye ders vermiyorum. Oğluma dokunmayın diyorum. — Sadece senin mi? Oya’nın da kanı var onda! Benim de torunum. “Böyle” büyümesine izin vermem! Son kelimeleri öyle tiksinç bir vurguyla söyledi ki, Deniz’in içi sızladı. Bu işin barışla çözülmeyeceği ortaya çıkmıştı. Günler siper savaşına döndü. Tamara Hanım, damadını yokmuş gibi sayıyor, yalnızca kızına hitap ediyordu. Deniz de aynı şekilde, aralarında çekilmez bir sessizlik baş gösterdi, kısa tartışmalar patlıyordu. — Oya, çorba ocakta söyle kocana. — Oya, annene söyle, karışmasın ben hallederim. Oya arada kalmıştı; solgun, yorgun. İlyas, her geçen gün köşe koltuğa sığınıyor, görünmez olmaya çalışıyordu. Bir cumartesi sabahı, Tamara Hanım lahana doğrarken Deniz’in aklına bir fikir geldi. Omzunun hemen arkasında belirdi. — Yanlış doğruyorsun. Hiç dönmedi Tamara Hanım. — Ne dedin? — Lahanayı daha ince doğrarsınız; lifleriyle değil, enlemesine doğrarsanız yanlış olur. Tamara Hanım hışırdadı, devam etti. — Ciddi söylüyorum, —diye ısrar etti Deniz. — Kimse böyle yapmaz, yanlış. — Deniz, ben otuz yıldır yemek pişiriyorum. — Otuz yıldır yanlış! Buyurun göstereyim… Bıçağa uzandı, Tamara Hanım elini çekti. — Akıllıca bir şey mi bu? — Hayır; sadece doğru olanı öğretmek istiyorum. Şu tencereye bakın, fazla su, ateş yüksek, pancarı da yanlış ilave ediyorsunuz. — Hep böyle yaptım! — Bu kanıt değil. Yeni baştan öğrenmeniz gerekir. Hadi, tekrar başlayalım! Tamara Hanım bıçağı kaldırmış halde durdu, bakışları şaşkın. — Ne diyorsun sen? — Her gün İlyas’a söylediğinizi söylüyorum; alışkanlıklarını değiştir! Doğru olan o değil. Başka elinle yapmalısın. — Bu aynı şey değil! — Emin misiniz? Bence aynı. Tamara Hanım kızardı, nefretle baktı. — Benim yemek yapmam ile onun solu kullanması bir mi? — Size uygun gelen ellerle çalışıyorsunuz. İlyas’a gelince neden değiştir diyorsunuz? — O çocuk, alışır! — Siz de yetişkinsiniz, alışkanlığı bırakamazsınız belki, ama çocuğa hakkınız yok! Tamara Hanım’ın dudakları titredi, gözleri parladı öfkeden. — Nasıl cüret edersin! Ben üç çocuk büyüttüm! Serdar’ı da alıştırdım, oldu bitti! — Ve şimdi nasıl biri? Mutlu mu? Özgüveni yerinde mi? Sessizlik. Deniz, can acıtan noktayı biliyordu. Serdar, Oya’nın abisi, başka şehirde yaşıyor, sadece yılda bir annesini arıyordu. — Ben hep en iyisini istedim, — Tamara Hanım’ın sesi titredi. — Hep iyilik için uğraştım. — İnanıyorum. Ama sizin “en iyi” dediğiniz, kendi doğrunuz. İlyas ayrı biri — küçük ama ayrı. Kendi özellikleriyle. Bunları silmenize izin vermeyeceğim. — Bana akıl mı veriyorsun?! — Evet. Eğer durmazsanız, her hareketinizde ben de laf edeceğim. Her alışkanlığınızı dikte edeceğim. Bakalım kim dayanacak… İkisi de gergindi — damat ve kayınvalide, biri diğerinin sınırında. — Çok alçaksın! — Tamara Hanım fısıldadı. — Başka türlü anlamıyorsunuz. Bir şey kırıldı içinde; Tamara Hanım bir anda yaşlanmış, küçülmüş, savunmasız görünüyordu. — Ben sırf sevgimden… — devamını getiremedi. — Biliyorum. Ama bu sevgiyle sınırını aşmaktan vazgeçin, yoksa torununuzu bir daha göremeyebilirsiniz. Tenceredeki çorba taşmaya, kimse yaklaşmaya bile kıyamadı. Akşam, Tamara Hanım odasına çekildiğinde, Oya gelip Deniz’in yanına oturdu, sessizce yaslandı. — Çocukken beni kimse böyle savunmadı, — dedi kısık sesle. — Annem hep haklıydı. Ben kabullenirdim. Deniz eşini sardı. — Artık bu evde annene kimse kendi fikrini dayatamaz. Oya başıyla onayladı, şükranla elini sıktı. Çocuktan ise kağıt üzerindeki kalemin hışırtısı geliyordu. İlyas resim yapıyordu. Sol eliyle. Ona artık kimse bunun yanlış olduğunu söylemiyordu.